Đề bài yêu cầu tìm từ ghép và từ láy có tiếng chăm? Dưới đây là danh sách cả hai loại, chia rõ láy kiểu gì, ghép kiểu gì, kèm câu ví dụ, mẹo phân biệt và bài tập có đáp án. Nhiều từ trong danh sách có bài giải thích riêng: bấm vào từ để xem chi tiết. Xem thêm các bài trong mục tổng hợp từ láy, từ ghép.
✅ Từ láy có tiếng chăm: chăm chỉ, chăm chú, chăm chút, chăm chăm.
✅ Từ ghép có tiếng chăm: chăm lo, chăm nom, chăm ngoan.
💡 Mẹo nhớ: tách tiếng còn lại ra: có nghĩa riêng → từ ghép (như chăm lo); không có nghĩa riêng, chỉ lặp âm với tiếng chăm → từ láy (như chăm chỉ).
Tiếng “chăm” nghĩa là gì?
“Chăm” là để hết tâm sức vào một việc (chăm học), hoặc trông nom chu đáo (chăm con). Khi ghép với một tiếng khác cũng có nghĩa, ta được từ ghép; khi đi với một tiếng chỉ lặp lại âm của nó, ta được từ láy.
Từ láy có tiếng “chăm”
- chăm chỉ: láy âm đầu: hai tiếng cùng âm đầu ch, khác vần.
- chăm chú: láy âm đầu: hai tiếng cùng âm đầu ch, khác vần.
- chăm chút: láy âm đầu: hai tiếng cùng âm đầu ch, khác vần.
- chăm chăm: láy toàn bộ: lặp lại cả tiếng (có thể đổi dấu hoặc âm cuối).
Từ ghép có tiếng “chăm”
Từ ghép đẳng lập (tổng hợp)
Hai tiếng ngang hàng, cùng có nghĩa, ghép lại thành nghĩa chung, khái quát.
- chăm lo, chăm nom, chăm ngoan.
Đặt câu với từ có tiếng “chăm”
- Lan chăm chỉ ôn bài mỗi tối.
- Cả lớp chăm chú nghe cô giảng.
- Mẹ chăm chút cho bữa cơm gia đình.
- Bà chăm lo cho các cháu từng bữa ăn, giấc ngủ.
Cách phân biệt từ ghép và từ láy có tiếng “chăm”
Tách tiếng chăm ra, rồi đọc riêng tiếng còn lại:
- Tiếng còn lại có nghĩa và cùng góp nghĩa → từ ghép.
- Tiếng còn lại không có nghĩa riêng, chỉ lặp âm đầu, vần hoặc cả tiếng chăm → từ láy.
- Lưu ý: chăm ngoan là từ ghép đẳng lập: “chăm” và “ngoan” đều có nghĩa, ghép lại khen một bạn nhỏ vừa chăm vừa ngoan.
Lưu ý chính tả: xem bài Chăm sóc hay chăm xóc? để nhớ cách viết “sóc” với s.
Muốn ôn lại cách làm, xem bài phân biệt từ láy và từ ghép (bảng so sánh, 5 mẹo, bài tập).
Cách chia đẳng lập (tổng hợp) và chính phụ (phân loại) được giải thích chi tiết trong bài từ ghép đẳng lập và chính phụ.
Mẹo 1 – Tách nghĩa tiếng còn lại: có nghĩa → từ ghép; không có nghĩa, chỉ lặp âm → từ láy.
Mẹo 2 – Chọn kiểu ghép: chỉ chung cả nhóm → đẳng lập (tổng hợp); chỉ một loại, một mức độ → chính phụ (phân loại).
Mẹo 3 – Tách nghĩa: chăm ngoan: hai tiếng đều có nghĩa → từ ghép.
Bài tập: Từ có tiếng “chăm”
- Chăm chỉ là từ láy hay từ ghép?
- Chăm lo là từ ghép kiểu gì?
- Chăm chú là láy toàn bộ hay láy bộ phận?
- Chăm nom là ghép tổng hợp hay phân loại?
- Chăm ngoan là từ láy hay từ ghép?
Xem đáp án
- Từ láy – láy âm đầu: hai tiếng cùng âm đầu ch, khác vần.
- Ghép đẳng lập: hai tiếng đều có nghĩa, ngang hàng.
- Láy bộ phận – láy âm đầu: hai tiếng cùng âm đầu ch, khác vần.
- Ghép tổng hợp (đẳng lập): hai tiếng ngang hàng, nghĩa chung.
- Chăm ngoan là từ ghép đẳng lập: “chăm” và “ngoan” đều có nghĩa, ghép lại khen một bạn nhỏ vừa chăm vừa ngoan. Câu này dễ lừa vì từ này nghe giống các từ ở nhóm còn lại.
Câu hỏi thường gặp
Từ láy có tiếng chăm gồm những từ nào?
Từ láy có tiếng chăm: chăm chỉ, chăm chú, chăm chút, chăm chăm.
Từ ghép có tiếng chăm gồm những từ nào?
Một số từ ghép có tiếng chăm: chăm lo, chăm nom, chăm ngoan.
Chăm ngoan là từ láy hay từ ghép?
Chăm ngoan là từ ghép đẳng lập: “chăm” và “ngoan” đều có nghĩa, ghép lại khen một bạn nhỏ vừa chăm vừa ngoan.
