Ngỡ ngàng là từ loại gì?

“Em ngỡ ngàng trước món quà bất ngờ”: “ngỡ ngàng” thuộc từ loại nào? Từ này tả cảm xúc trong lòng, lại hay bị viết nhầm dấu hỏi, dấu ngã và lẫn với ngơ ngác, bỡ ngỡ. Bài này trả lời cả ba ý, giống các bài khác trong mục từ loại.

Vì sao “ngỡ ngàng” là tính từ?

Tính từ là từ chỉ đặc điểm, tính chất, trạng thái của người, vật. Những từ tả cảm xúc như vui, buồn, ngạc nhiên, ngỡ ngàng là tính từ chỉ trạng thái. Thử với ngỡ ngàng:

Phép thử	Ví dụ	Kết quả
Đứng sau người, cho biết người ấy đang thế nào	em ngỡ ngàng, cả lớp ngỡ ngàng	✅ Chỉ trạng thái → tính từ
Thêm “rất”, “thật”	rất ngỡ ngàng, thật ngỡ ngàng	✅ Nghe xuôi → dấu hiệu của tính từ
Thêm người, vật phía sau như động từ	ngỡ ngàng món quà	❌ Không nói được (phải nói “ngỡ ngàng trước món quà”)
Thêm “những” phía trước	những ngỡ ngàng	❌ Không nói được → không phải danh từ

Ngỡ ngàng trả lời câu hỏi “thế nào?” (em thế nào khi nhận quà? – ngỡ ngàng), đi được với “rất”, “thật”, và không có người, vật đi kèm trực tiếp phía sau (phải thêm “trước”, “vì”). Vì vậy ngỡ ngàng là tính từ chỉ trạng thái, đúng như Wiktionary ghi.

“Ngỡ ngàng” nghĩa là gì? Là từ chỉ gì?

Ngỡ ngàng là ngạc nhiên, sững sờ vì gặp điều mình không ngờ tới, hoặc trước cảnh vật lạ, cái mới biết (ngỡ ngàng trước món quà, ngỡ ngàng trước vẻ đẹp của biển).

Theo cách chia ở lớp 2–3, ngỡ ngàng là từ chỉ đặc điểm (trạng thái, cảm xúc).

Về cấu tạo, ngỡ ngàng là từ láy âm đầu (lớp 7 gọi là láy bộ phận): hai tiếng cùng âm đầu ng, khác vần (ơ – ang). Tiếng “ngỡ” (ngỡ là: tưởng là) gần với nghĩa của cả từ; “ngàng” lặp âm đầu ng.

• Cụm từ hay gặp: ngỡ ngàng trước, ngỡ ngàng nhận ra, rất ngỡ ngàng, vẻ mặt ngỡ ngàng.
• Gần nghĩa: ngạc nhiên, sững sờ, bỡ ngỡ (lạ lẫm), ngơ ngác.
• Trái nghĩa: bình thản, thản nhiên.

Về chính tả, “ngỡ” viết dấu ngã. Nếu còn phân vân, xem thêm bài Ngỡ ngàng hay ngở ngàng?

Đặt câu với “ngỡ ngàng”

• Em ngỡ ngàng trước món quà bất ngờ của bố.
• Lần đầu thấy biển, bé ngỡ ngàng vì biển rộng quá.
• Cả lớp ngỡ ngàng khi cô giáo cũ về thăm.
• Nhìn vẻ mặt ngỡ ngàng của bạn, ai cũng bật cười.
• Mở cửa ra, mẹ ngỡ ngàng thấy cả nhà đang chờ chúc mừng sinh nhật.

Ở cả năm câu, ngỡ ngàng đều chỉ trạng thái ngạc nhiên vì điều không ngờ tới.

Mẹo nhận biết danh từ, động từ, tính từ

So ngỡ ngàng với các từ cùng âm đầu ng, gần nghĩa:

Từ	Phép thử	Từ loại
ngỡ ngàng	em rất ngỡ ngàng ✅	Tính từ (chỉ trạng thái)
bỡ ngỡ	còn bỡ ngỡ ✅ / nhiều bỡ ngỡ ✅	Tính từ; cũng dùng như danh từ
ngơ ngác	đôi mắt ngơ ngác ✅	Thường xếp tính từ; Wiktionary ghi động từ
ngạc nhiên	em rất ngạc nhiên ✅	Tính từ (gần nghĩa)

Ba từ ngỡ ngàng, bỡ ngỡ, ngơ ngác dễ lẫn, nhưng sắc thái khác: ngỡ ngàng là bất ngờ vì không ngờ tới; bỡ ngỡ là lạ lẫm, chưa quen; ngơ ngác là ngẩn ra, chưa hiểu chuyện gì. Cả ba đều chỉ trạng thái của người khi gặp điều mới lạ.

Bài tập: Từ in đậm là danh từ, động từ hay tính từ?

1. Em ngỡ ngàng trước món quà bất ngờ của bố.
2. Ngày đầu đến lớp, bé còn bỡ ngỡ.
3. Bố tặng em một chiếc xe đạp.
4. Đó là một món quà rất ý nghĩa.
5. Mở cửa ra, mẹ ngỡ ngàng thấy cả nhà đang chờ.

Xem đáp án

1. Tính từ: chỉ trạng thái ngạc nhiên của em.
2. Tính từ: chỉ trạng thái lạ lẫm của bé.
3. Động từ: chỉ hoạt động, có người được tặng và vật được tặng đi kèm.
4. Danh từ: gọi tên đồ vật, đứng sau “một”.
5. Tính từ: chỉ trạng thái ngạc nhiên của mẹ. Câu này dễ nhầm vì ngỡ ngàng đứng ngay trước động từ “thấy”.

Câu hỏi thường gặp

Ngỡ ngàng là từ loại gì?

Ngỡ ngàng là tính từ chỉ trạng thái (Wiktionary ghi là tính từ): ngạc nhiên vì điều không ngờ tới.

Ngỡ ngàng là từ chỉ gì?

Ngỡ ngàng là từ chỉ trạng thái, cảm xúc; theo cách chia ở lớp 2–3, nó thuộc nhóm từ chỉ đặc điểm.

Ngỡ ngàng là từ láy gì?

Ngỡ ngàng là từ láy âm đầu: hai tiếng cùng âm đầu ng. Theo cách chia ở lớp 7, đây là từ láy bộ phận.

Ngỡ ngàng hay ngở ngàng?

Viết đúng là ngỡ ngàng (dấu ngã). “Ngở ngàng” là viết sai.