“Em mong muốn được đi du lịch biển” là câu văn quen thuộc. Hai tiếng “mong” và “muốn” cùng âm đầu m, đọc liền lại nghe như từ láy, nên nhiều bạn xếp nhầm. Bài này tách từng tiếng để thấy vì sao mong muốn là từ ghép, giống các bài khác trong mục từ ghép.
✅ Mong muốn là từ ghép, cụ thể là từ ghép đẳng lập (lớp 4–5 gọi là từ ghép tổng hợp): “mong” và “muốn” đều có nghĩa. ❌ Không phải từ láy, dù hai tiếng cùng âm đầu m.
Từ loại: động từ (cũng dùng như danh từ: những mong muốn). VD: Em mong muốn được đi du lịch biển.
💡 Mẹo nhớ: trùng âm (cùng âm đầu M) nhưng “mong” và “muốn” đều có nghĩa, ghép lại thành nghĩa chung → từ ghép đẳng lập.
Vì sao “mong muốn” là từ ghép?
Tách hai tiếng ra, xét xem mỗi tiếng có góp nghĩa vào cả từ không:
| Tiêu chí | Mong | Muốn |
|---|---|---|
| Âm đầu | m | m |
| Đứng riêng có nghĩa không? | Có: trông chờ điều gì xảy ra (mong mẹ về) | Có: có nhu cầu, ý thích (muốn ăn kem) |
| Góp nghĩa vào “mong muốn”? | ✅ Có | ✅ Có |
“Mong” là trông chờ điều gì đó xảy ra; “muốn” là có ý thích, có nhu cầu. Ghép lại, mong muốn là muốn và trông mong có được, đạt được điều gì. Nghĩa của cả từ được ghép từ nghĩa hai tiếng, nên đây là từ ghép. Hai tiếng cùng âm đầu m chỉ là tình cờ.
Hai tiếng ngang hàng, gần nghĩa nhau, nên đây là từ ghép đẳng lập (cách gọi lớp 6–7), hay từ ghép tổng hợp (cách gọi lớp 4–5). Cần phân biệt với từ láy mênh mông: hai tiếng cũng lặp âm m, nhưng không tiếng nào có nghĩa riêng.
“Mong muốn” nghĩa là gì? Thuộc từ loại gì?
Mong muốn nghĩa là muốn và trông mong có được, đạt được một điều gì đó. Từ này dùng cho những điều mình ao ước, từ nhỏ như một món quà đến lớn như một ước mơ.
Về từ loại, “mong muốn” chủ yếu là động từ: có thể đặt sau “rất”, “luôn” và đi trước điều mong (luôn mong muốn được học giỏi). Khi đứng sau “những”, “điều”, nó được dùng như danh từ, chỉ chính điều mình mong (những mong muốn của em). Nếu bài tập chia từ thành ba nhóm sự vật, hoạt động, đặc điểm, “mong muốn” trong câu “Em mong muốn được đi biển” thuộc nhóm từ chỉ hoạt động (trạng thái, tình cảm).
- Cụm từ hay gặp: mong muốn được, luôn mong muốn, điều mong muốn, những mong muốn.
- Gần nghĩa: mong ước, ao ước, mơ ước, ước muốn.
- Trái nghĩa: chán ghét, thờ ơ (không mong).
Đặt câu với “mong muốn”
- Em mong muốn được đi du lịch biển.
- Bố mẹ luôn mong muốn con cái chăm ngoan, học giỏi.
- Cô giáo hỏi về những mong muốn của chúng em trong năm học mới.
- Điều em mong muốn nhất là cả nhà luôn vui vẻ.
- Đội bóng mong muốn giành chiến thắng ở trận chung kết.
Câu 1, 2 và 5 dùng mong muốn như động từ; câu 3 và 4 dùng như danh từ, chỉ điều mình mong.
Mẹo phân biệt từ ghép và từ láy có âm đầu “m”
| Từ | Hai tiếng | Xếp loại |
|---|---|---|
| mong muốn | “mong” và “muốn” đều có nghĩa | Từ ghép |
| mong ước | “mong” và “ước” đều có nghĩa | Từ ghép |
| mênh mông | không tiếng nào có nghĩa riêng, lặp âm m | Từ láy âm đầu |
| mơ màng | “mơ” có nghĩa, “màng” chỉ lặp âm m | Từ láy âm đầu |
Các từ bắt đầu bằng âm m rất dễ bị đoán là từ láy. Hãy đọc riêng từng tiếng: mong, muốn, ước đều có nghĩa → từ ghép; mênh, mông (trong mênh mông) hay màng (trong mơ màng) không góp nghĩa → từ láy.
Mẹo 1 – Trùng âm đầu chưa chắc là láy: mong muốn cùng âm m nhưng hai tiếng đều có nghĩa → từ ghép, giống mặt mũi.
Mẹo 2 – Hai tiếng gần nghĩa ghép lại là từ ghép đẳng lập: mong muốn, mong ước, ước muốn.
Mẹo 3 – Xem vị trí trong câu để biết từ loại: “em mong muốn…” là động từ; “những mong muốn” là danh từ.
Bài tập: Từ in đậm là từ láy hay từ ghép?
- Em mong muốn được đi du lịch biển.
- Biển cả mênh mông, xanh thẳm.
- Mong ước của em là trở thành bác sĩ.
- Em mơ màng nghe tiếng mẹ gọi.
- Sau buổi lao động, ai cũng thấy mệt mỏi.
Xem đáp án
- Từ ghép: “mong” và “muốn” đều có nghĩa.
- Từ láy âm đầu: hai tiếng lặp âm m, không tiếng nào có nghĩa riêng.
- Từ ghép: “mong” và “ước” đều có nghĩa.
- Từ láy âm đầu: “mơ” có nghĩa, “màng” chỉ lặp âm m.
- Từ ghép: trùng âm đầu m, nhưng “mệt” và “mỏi” đều có nghĩa.
Câu hỏi thường gặp
Mong muốn là từ ghép gì?
Mong muốn là từ ghép đẳng lập (lớp 4–5 gọi là từ ghép tổng hợp): hai tiếng ngang hàng, gần nghĩa nhau.
Vì sao mong muốn không phải từ láy?
Vì “mong” và “muốn” đều có nghĩa và cùng góp nghĩa. Hai tiếng chỉ tình cờ cùng âm đầu m.
Mong muốn là từ loại gì?
Mong muốn chủ yếu là động từ (em mong muốn được đi biển). Khi đứng sau “những”, “điều”, nó được dùng như danh từ (những mong muốn của em).
Mong muốn và mong ước khác nhau thế nào?
Hai từ gần nghĩa và đều là từ ghép. Mong muốn dùng cho cả điều nhỏ, gần (mong muốn được nghỉ hè); mong ước thường gợi điều lớn, xa hơn, như một ước mơ (mong ước trở thành bác sĩ).
