Loạng choạng là từ ghép hay từ láy?

“Em bé tập đi loạng choạng” là hình ảnh đáng yêu hay gặp trong bài văn tả em nhỏ. Từ này làm nhiều bạn lúng túng vì hai tiếng khác âm đầu (l – ch), nên không thấy ngay chỗ lặp lại. Vậy loạng choạng là từ ghép hay từ láy, láy kiểu gì? Bài này giải thích từng bước, giống các bài khác trong mục từ láy.

Vì sao “loạng choạng” là từ láy?

Đặt hai tiếng cạnh nhau và so từng phần:

Tiêu chí	Loạng	Choạng
Âm đầu	l	ch
Vần	oang	oang
Thanh	nặng	nặng
Đứng riêng có nghĩa “đi không vững”?	❌ Không	❌ Không

Hai tiếng khác âm đầu (l – ch) nhưng giống hệt nhau ở vần “oang”, lại cùng thanh nặng. Đứng riêng, “loạng” và “choạng” không mang nghĩa “bước đi không vững”; nghĩa chỉ có khi hai tiếng đi liền nhau. Phần lặp lại là vần, nên loạng choạng là từ láy vần (cách gọi lớp 4), thuộc nhóm láy bộ phận (cách gọi lớp 7).

Đọc lên, “loạng choạng” như gợi luôn dáng người nghiêng bên này, ngả bên kia. Đây là một từ tượng hình: gợi tả dáng điệu, không mô phỏng âm thanh. Cùng kiểu láy vần với loạng choạng có lảo đảo (vần ao), lủng củng (vần ung).

“Loạng choạng” nghĩa là gì? Thuộc từ loại gì?

Loạng choạng nghĩa là bước đi không vững, người nghiêng ngả, chực ngã, thường vì mới tập đi, vì mệt, chóng mặt hoặc vì bị va mạnh. Từ này tả dáng đi, dáng đứng của người hay con vật.

Về từ loại, Wiktionary tiếng Việt ghi “loạng choạng” là động từ. Trong câu, nó hay đứng sau “đi”, “bước” để tả dáng đi (đi loạng choạng, bước loạng choạng). Nếu bài tập chia từ thành ba nhóm sự vật, hoạt động, đặc điểm, cần xem câu cụ thể: tả dáng đi thì gần với từ chỉ đặc điểm (trạng thái).

• Cụm từ hay gặp: đi loạng choạng, bước loạng choạng, loạng choạng suýt ngã, đứng loạng choạng.
• Gần nghĩa: lảo đảo, chập chững (trẻ tập đi), chao đảo.
• Trái nghĩa: vững vàng, chắc chắn, vững chãi.

Đặt câu với “loạng choạng”

• Em bé tập đi loạng choạng.
• Bị vấp hòn đá, cậu bé loạng choạng suýt ngã.
• Sốt cao, ông đứng dậy loạng choạng phải vịn vào tường.
• Chú gà con mới nở bước loạng choạng ra khỏi ổ.
• Xe phanh gấp làm mấy người đứng trên xe loạng choạng.

Ở cả năm câu, loạng choạng đều tả dáng đi, dáng đứng không vững, chực ngã.

Mẹo phân biệt các từ tả dáng đi không vững

Từ	Phần lặp	Xếp loại
loạng choạng	vần oang	Từ láy vần
lảo đảo	vần ao	Từ láy vần
chập chững	âm đầu ch	Từ láy âm đầu
vững vàng	âm đầu v (trái nghĩa)	Từ láy âm đầu

Loạng choạng và lảo đảo đều là láy vần, gần nghĩa nhau. Chập chững cũng tả bước đi chưa vững nhưng chỉ dùng cho trẻ mới tập đi (bước chân chập chững), và là láy âm đầu ch. Trái nghĩa với cả ba là vững vàng, cũng là một từ láy.

Bài tập: Từ in đậm là từ láy gì?

1. Em bé tập đi loạng choạng.
2. Say sóng, chú bước xuống tàu lảo đảo.
3. Bé Na mới biết đi chập chững.
4. Ông lẩm bẩm điều gì đó rồi cười.
5. Con đường làng khấp khểnh đá sỏi.

Xem đáp án

1. Láy vần: hai tiếng cùng vần oang (loạng – choạng).
2. Láy vần: hai tiếng cùng vần ao (lảo – đảo).
3. Láy âm đầu: hai tiếng lặp âm ch (chập – chững).
4. Láy vần: hai tiếng cùng vần âm (lẩm – bẩm).
5. Láy âm đầu: hai tiếng lặp âm kh (khấp – khểnh), vần âp – ênh khác nhau. Câu này dễ nhầm vì tả sự không bằng phẳng, gần với dáng đi không vững, nhưng khác kiểu láy.

Câu hỏi thường gặp

Loạng choạng là từ láy gì?

Loạng choạng là từ láy vần (lặp vần oang). Theo cách chia ở lớp 7, đây là từ láy bộ phận.

Loạng choạng là từ tượng hình hay tượng thanh?

Loạng choạng là từ tượng hình: nó gợi tả dáng đi nghiêng ngả, không vững, không mô phỏng âm thanh.

Loạng choạng là từ loại gì?

Wiktionary tiếng Việt ghi loạng choạng là động từ. Trong câu “bước đi loạng choạng”, nó tả dáng đi không vững.

Loạng choạng và lảo đảo khác nhau thế nào?

Cả hai là từ láy vần, gần nghĩa. Loạng choạng nhấn vào bước chân không vững, chực ngã. Lảo đảo nhấn vào cả người nghiêng ngả, chao đảo, thường vì chóng mặt, say.