“Cả lớp đều yêu mến cô chủ nhiệm”, “chú bộ đội được dân làng rất yêu mến”: “yêu mến” thuộc từ loại nào? Vì đi được với “rất”, yêu mến hay bị xếp nhầm vào tính từ. Bài này giải thích vì sao yêu mến là động từ, và khi nào nó trở thành danh từ, giống các bài khác trong mục từ loại.
✅ Yêu mến là động từ, cụ thể là động từ chỉ tình cảm (Wiktionary ghi là động từ). ❌ Không phải tính từ, dù nói được “rất yêu mến”.
Lớp 2–3: yêu mến chỉ tình cảm của người với người; nếu chia ba nhóm sự vật, hoạt động, đặc điểm, nó gần nhất với nhóm từ chỉ hoạt động. VD: Cả lớp đều yêu mến cô chủ nhiệm.
💡 Mẹo nhớ: có người được yêu mến đi kèm (yêu mến cô giáo) → động từ chỉ tình cảm; thêm “lòng”, “sự” thì thành danh từ (lòng yêu mến).
Vì sao “yêu mến” là động từ?
Động từ không chỉ gồm các hoạt động nhìn thấy được (chạy, viết) mà còn gồm các trạng thái, tình cảm bên trong (yêu, ghét, nhớ, mến). Thử với yêu mến:
| Phép thử | Ví dụ | Kết quả |
|---|---|---|
| Theo sau là người, vật được yêu mến | yêu mến cô giáo, yêu mến quê hương | ✅ Có đối tượng đi kèm → động từ |
| Dùng với “được” | được mọi người yêu mến | ✅ Nói được → động từ (người khác yêu mến mình) |
| Thêm “rất” phía trước | rất yêu mến | ✅ Nói được, vì động từ chỉ tình cảm cũng đi với “rất” |
| Thêm “những” phía trước | những yêu mến | ❌ Không nói được → không phải danh từ |
Yêu mến luôn hướng tới một người, một vật (yêu mến ai, yêu mến cái gì) và dùng được với “được” (được thầy cô yêu mến). Đó là đặc điểm của động từ chỉ tình cảm. Chữ “rất” đứng trước không làm nó thành tính từ: “rất yêu mến cô giáo” vẫn có đối tượng “cô giáo” đi kèm.
“Yêu mến” nghĩa là gì? Là từ chỉ gì?
Yêu mến là có tình cảm thân thiết, quý và thích được gần gũi với ai đó (yêu mến thầy cô, yêu mến bạn bè). Nó nhẹ nhàng hơn “yêu thương” và thường dùng với người mình quý, kính trọng, hoặc nơi chốn gắn bó (yêu mến mái trường).
Về cấu tạo, yêu mến là từ ghép đẳng lập (ghép tổng hợp): “yêu” và “mến” đều có nghĩa, gần nghĩa nhau, không lặp âm.
Theo cách chia ở lớp 2–3, yêu mến là từ chỉ tình cảm, không phải từ chỉ đặc điểm (nó không cho biết người trông thế nào). Nhiều bài tập xếp nhóm từ này riêng là “từ chỉ tình cảm”; nếu chỉ có ba nhóm sự vật, hoạt động, đặc điểm thì nó gần nhất với nhóm hoạt động.
- Cụm từ hay gặp: yêu mến thầy cô, yêu mến bạn bè, được mọi người yêu mến, lòng yêu mến, sự yêu mến.
- Gần nghĩa: quý mến, thương mến, yêu thích, kính yêu.
- Trái nghĩa: ghét bỏ, xa lánh, ghét.
Đặt câu với “yêu mến”
- Cả lớp đều yêu mến cô chủ nhiệm.
- Chú bộ đội được dân làng rất yêu mến.
- Em yêu mến mái trường nơi em học từ lớp Một.
- Bạn Minh vui tính nên được cả lớp yêu mến.
- Chúng em gửi tới thầy lòng yêu mến và biết ơn.
Câu 1 đến 4 dùng yêu mến như động từ (có người, nơi được yêu mến); câu 5 có “lòng” đứng trước nên “lòng yêu mến” là danh từ.
Mẹo nhận biết danh từ, động từ, tính từ
So yêu mến với các từ có chung tiếng “mến”:
| Từ | Phép thử | Từ loại |
|---|---|---|
| yêu mến | yêu mến cô giáo ✅, những yêu mến ❌ | Động từ (chỉ tình cảm) |
| lòng yêu mến | lòng yêu mến của em ✅ | Danh từ (có “lòng” đứng trước) |
| trìu mến | ánh mắt trìu mến ✅, trìu mến cô giáo ❌ | Tính từ (chỉ đặc điểm của cái nhìn, lời nói) |
| dễ mến | cô bé rất dễ mến ✅, dễ mến cô bé ❌ | Tính từ (chỉ đặc điểm của người) |
Cả bốn từ đều có “mến”, nhưng chỉ yêu mến có người được mến đi kèm phía sau, nên là động từ. Trìu mến, dễ mến cho biết ánh mắt, con người thế nào, nên là tính từ. Mẹo: thử thêm người phía sau (yêu mến + cô giáo); nghe xuôi → động từ chỉ tình cảm.
Mẹo 1 – Thử thêm người phía sau: yêu mến cô giáo nghe xuôi → động từ.
Mẹo 2 – Thử “được”: được mọi người yêu mến nghe xuôi → động từ.
Mẹo 3 – Thêm “lòng, sự” thì thành danh từ: lòng yêu mến, sự yêu mến.
Bài tập: Từ in đậm là danh từ, động từ hay tính từ?
- Cả lớp đều yêu mến cô chủ nhiệm.
- Bà nhìn em bằng ánh mắt trìu mến.
- Bạn Hoa rất dễ mến.
- Chúng em gửi tới thầy lòng yêu mến của cả lớp.
- Chú bộ đội được dân làng rất yêu mến.
Xem đáp án
- Động từ: chỉ tình cảm, có người được yêu mến đi kèm (cô chủ nhiệm).
- Tính từ: cho biết ánh mắt thế nào.
- Tính từ: cho biết bạn Hoa là người thế nào.
- Danh từ: có “lòng” đứng trước, gọi tên tình cảm.
- Động từ: dùng với “được” (dân làng yêu mến chú bộ đội). Câu này dễ nhầm vì có “rất” đứng trước và không có người đi kèm phía sau.
Câu hỏi thường gặp
Yêu mến là động từ hay tính từ?
Yêu mến là động từ, cụ thể là động từ chỉ tình cảm. Nó đi được với “rất” nhưng vẫn có người được yêu mến đi kèm (yêu mến cô giáo), nên không phải tính từ.
Yêu mến là từ chỉ gì?
Yêu mến là từ chỉ tình cảm của người với người, với nơi chốn. Theo cách chia ba nhóm ở lớp 2–3, nó gần nhất với nhóm từ chỉ hoạt động.
Lòng yêu mến là từ loại gì?
Lòng yêu mến là danh từ: “lòng” đứng trước biến tình cảm thành một “thứ” được gọi tên (lòng yêu mến của em).
Yêu mến và yêu thích khác nhau thế nào?
Cả hai là động từ chỉ tình cảm. Yêu mến hay dùng với người, nơi chốn mình quý (yêu mến cô giáo). Yêu thích hay dùng với việc, món đồ mình thích (yêu thích môn Vẽ).
