Đề bài yêu cầu tìm từ ghép và từ láy có tiếng sạch? Dưới đây là danh sách cả hai loại, chia rõ láy kiểu gì, ghép kiểu gì, kèm câu ví dụ, mẹo phân biệt và bài tập có đáp án. Nhiều từ trong danh sách có bài giải thích riêng: bấm vào từ để xem chi tiết. Xem thêm các bài trong mục tổng hợp từ láy, từ ghép.
✅ Từ láy có tiếng sạch: sạch sẽ, sạch sành sanh.
✅ Từ ghép có tiếng sạch: sạch đẹp, trong sạch, sạch bóng, sạch trơn, sạch bong, sạch bách.
💡 Mẹo nhớ: tách tiếng còn lại ra: có nghĩa riêng → từ ghép (như sạch đẹp); không có nghĩa riêng, chỉ lặp âm với tiếng sạch → từ láy (như sạch sẽ).
Tiếng “sạch” nghĩa là gì?
“Sạch” là không có bụi bẩn, vết bẩn; nghĩa rộng là không còn sót lại gì. Khi ghép với một tiếng khác cũng có nghĩa, ta được từ ghép; khi đi với một tiếng chỉ lặp lại âm của nó, ta được từ láy.
Từ láy có tiếng “sạch”
- sạch sẽ: láy âm đầu: hai tiếng cùng âm đầu s, khác vần.
- sạch sành sanh: láy ba tiếng: tạo từ tiếng gốc “sạch”, ba tiếng lặp âm đầu s.
Từ ghép có tiếng “sạch”
Từ ghép đẳng lập (tổng hợp)
Hai tiếng ngang hàng, cùng có nghĩa, ghép lại thành nghĩa chung, khái quát.
- sạch đẹp, trong sạch.
Từ ghép chính phụ (phân loại)
Tiếng đầu là tiếng chính, tiếng sau bổ sung nghĩa, chỉ một loại hoặc một mức độ riêng.
- sạch bóng, sạch trơn, sạch bong, sạch bách.
Đặt câu với từ có tiếng “sạch”
- Em giữ lớp học sạch sẽ.
- Mẹ lau nhà sạch bóng.
- Đàn chuột ăn sạch sành sanh nồi cơm.
- Mọi người cùng giữ phố phường sạch đẹp.
Cách phân biệt từ ghép và từ láy có tiếng “sạch”
Tách tiếng sạch ra, rồi đọc riêng tiếng còn lại:
- Tiếng còn lại có nghĩa và cùng góp nghĩa → từ ghép.
- Tiếng còn lại không có nghĩa riêng, chỉ lặp âm đầu, vần hoặc cả tiếng sạch → từ láy.
- Lưu ý: sạch bong là từ ghép chính phụ: “sạch” là tiếng chính, “bong” bổ sung mức độ. Hai tiếng không lặp âm (s – b) nên không thể là từ láy.
Lưu ý chính tả: xem bài Sạch sẽ hay sạt sẽ? để nhớ vần “ach” và dấu ngã của “sẽ”.
Muốn ôn lại cách làm, xem bài phân biệt từ láy và từ ghép (bảng so sánh, 5 mẹo, bài tập).
Cách chia đẳng lập (tổng hợp) và chính phụ (phân loại) được giải thích chi tiết trong bài từ ghép đẳng lập và chính phụ.
Mẹo 1 – Tách nghĩa tiếng còn lại: có nghĩa → từ ghép; không có nghĩa, chỉ lặp âm → từ láy.
Mẹo 2 – Chọn kiểu ghép: chỉ chung cả nhóm → đẳng lập (tổng hợp); chỉ một loại, một mức độ → chính phụ (phân loại).
Mẹo 3 – Hỏi “sạch gì?”: sạch bong → tiếng sau trả lời được → ghép chính phụ.
Bài tập: Từ có tiếng “sạch”
- Sạch sẽ là từ láy hay từ ghép?
- Sạch đẹp là từ ghép kiểu gì?
- Sạch bóng là từ ghép kiểu gì?
- Sạch sành sanh là láy toàn bộ hay láy bộ phận?
- Sạch bong là từ láy hay từ ghép?
Xem đáp án
- Từ láy – láy âm đầu: hai tiếng cùng âm đầu s, khác vần.
- Ghép đẳng lập: hai tiếng đều có nghĩa, ngang hàng.
- Ghép chính phụ: “sạch” là tiếng chính, “bóng” bổ sung nghĩa.
- Láy ba tiếng – láy ba tiếng: tạo từ tiếng gốc “sạch”, ba tiếng lặp âm đầu s.
- Sạch bong là từ ghép chính phụ: “sạch” là tiếng chính, “bong” bổ sung mức độ. Hai tiếng không lặp âm (s – b) nên không thể là từ láy. Câu này dễ lừa vì tiếng sau ít khi đứng riêng, nhưng vẫn có nghĩa và bổ sung cho tiếng chính.
Câu hỏi thường gặp
Từ láy có tiếng sạch gồm những từ nào?
Từ láy có tiếng sạch: sạch sẽ, sạch sành sanh.
Từ ghép có tiếng sạch gồm những từ nào?
Một số từ ghép có tiếng sạch: sạch đẹp, trong sạch, sạch bóng, sạch trơn, sạch bong, sạch bách.
Từ ghép tổng hợp và phân loại có tiếng sạch?
Ghép tổng hợp (đẳng lập): sạch đẹp, trong sạch. Ghép phân loại (chính phụ): sạch bóng, sạch trơn, sạch bong, sạch bách.
Sạch bong là từ láy hay từ ghép?
Sạch bong là từ ghép chính phụ: “sạch” là tiếng chính, “bong” bổ sung mức độ. Hai tiếng không lặp âm (s – b) nên không thể là từ láy.
