“Mẹ gấp quần áo gọn gàng” là câu văn quen thuộc khi kể về việc nhà. Trong bài tập, từ này hay được hỏi: quần áo là từ ghép gì, tổng hợp hay phân loại, đẳng lập hay chính phụ? Bài này trả lời từng bước, kèm cách phân biệt với áo dài, quần bò, giống các bài khác trong mục từ ghép.
✅ Quần áo là từ ghép đẳng lập (lớp 4–5 gọi là từ ghép tổng hợp): “quần” và “áo” đều có nghĩa, ghép lại chỉ đồ mặc nói chung. ❌ Không phải từ ghép chính phụ, cũng không phải từ láy.
Từ loại: danh từ, chỉ sự vật. VD: Mẹ gấp quần áo gọn gàng.
💡 Mẹo nhớ: “quần” và “áo” đều có nghĩa, ghép lại thành nghĩa chung → từ ghép đẳng lập.
Vì sao “quần áo” là từ ghép đẳng lập?
Bước 1 – Từ láy hay từ ghép? Tách hai tiếng ra:
| Tiêu chí | Quần | Áo |
|---|---|---|
| Âm đầu, vần | qu + ân | không có + ao |
| Đứng riêng có nghĩa không? | Có: đồ mặc che phần dưới cơ thể (quần dài) | Có: đồ mặc che phần trên cơ thể (áo len) |
| Góp nghĩa vào “quần áo”? | ✅ Có | ✅ Có |
Hai tiếng không lặp âm: “quần” có âm đầu qu, “áo” không có phụ âm đầu; vần cũng khác (ân – ao). Cả hai đều có nghĩa rõ ràng: “quần” mặc ở phần dưới, “áo” mặc ở phần trên. Không lặp âm và đều có nghĩa, nên quần áo là từ ghép, không thể là từ láy.
Bước 2 – Ghép kiểu gì? Quần áo không phải “một loại quần” hay “một loại áo”. Hai tiếng ngang hàng, gộp lại thành nghĩa chung, khái quát hơn: tất cả đồ mặc nói chung. Vì vậy đây là từ ghép đẳng lập (cách gọi lớp 6–7), hay từ ghép tổng hợp (cách gọi lớp 4–5). Đảo lại thành “áo quần” cũng có nghĩa gần như nhau.
Cùng kiểu “gộp hai vật thành tên gọi chung” với quần áo có nhà cửa, xe cộ, giày dép.
“Quần áo” nghĩa là gì? Thuộc từ loại gì?
Quần áo nghĩa là đồ mặc nói chung, gồm quần, áo và những thứ mặc trên người. Khi nói “giặt quần áo”, ta không chỉ nói đến một cái quần và một cái áo, mà là tất cả đồ mặc cần giặt.
Về từ loại, “quần áo” là danh từ: có thể đứng sau “những”, “bộ” (bộ quần áo mới). Nếu bài tập chia từ thành ba nhóm sự vật, hoạt động, đặc điểm, nó thuộc nhóm từ chỉ sự vật.
- Cụm từ hay gặp: giặt quần áo, gấp quần áo, bộ quần áo mới, quần áo sạch sẽ, phơi quần áo.
- Gần nghĩa: áo quần, đồ mặc, trang phục.
Đặt câu với “quần áo”
- Mẹ gấp quần áo gọn gàng.
- Chủ nhật, em giúp mẹ phơi quần áo.
- Tết này, bà mua cho em một bộ quần áo mới.
- Quần áo mới giặt thơm tho mùi nắng.
- Cả lớp quyên góp quần áo cũ gửi tặng các bạn vùng cao.
Ở cả năm câu, quần áo đều chỉ đồ mặc nói chung, không chỉ riêng một cái quần hay một cái áo.
Mẹo phân biệt từ ghép tổng hợp và từ ghép phân loại có tiếng “quần”, “áo”
| Từ | Nghĩa | Xếp loại |
|---|---|---|
| quần áo | đồ mặc nói chung | Ghép đẳng lập (tổng hợp) |
| giày dép | đồ đi ở chân nói chung | Ghép đẳng lập (tổng hợp) |
| áo dài | một loại áo: thân dài, xẻ tà | Ghép chính phụ (phân loại) |
| áo len | một loại áo: đan bằng len | Ghép chính phụ (phân loại) |
Cách thử nhanh: thêm “một chiếc” phía trước. “Một chiếc áo dài”, “một chiếc áo len” nghe xuôi → đó là một loại áo, ghép chính phụ. “Một chiếc quần áo” không ai nói → quần áo là nói chung, ghép đẳng lập.
Mẹo 1 – Hai vật gộp lại thành tên gọi chung → ghép tổng hợp: quần áo, giày dép, nhà cửa, xe cộ.
Mẹo 2 – Thử thêm “một chiếc”: “một chiếc áo dài” được → chính phụ; “một chiếc quần áo” không được → đẳng lập.
Mẹo 3 – Không lặp âm thì không phải từ láy: quần – áo khác âm đầu và khác vần.
Bài tập: Từ nào là từ ghép tổng hợp, từ nào là từ ghép phân loại?
- quần áo
- áo dài
- giày dép
- áo len
- áo quần
Xem đáp án
- Tổng hợp (đẳng lập): chỉ chung đồ mặc.
- Phân loại (chính phụ): một loại áo thân dài, “áo” là tiếng chính.
- Tổng hợp (đẳng lập): chỉ chung đồ đi ở chân.
- Phân loại (chính phụ): một loại áo đan bằng len.
- Tổng hợp (đẳng lập): đảo lại từ “quần áo”, nghĩa vẫn là đồ mặc nói chung. Câu này dễ nhầm vì có tiếng “áo” đứng đầu như áo dài, áo len, nhưng tiếng sau là “quần”, ngang hàng chứ không chỉ loại áo.
Câu hỏi thường gặp
Quần áo là từ ghép gì?
Quần áo là từ ghép đẳng lập (lớp 4–5 gọi là từ ghép tổng hợp): hai tiếng ngang hàng, nghĩa chung là đồ mặc.
Quần áo là từ ghép tổng hợp hay phân loại?
Quần áo là từ ghép tổng hợp, vì nó chỉ chung tất cả đồ mặc, không chỉ một loại riêng.
Quần áo có phải từ láy không?
Không. Hai tiếng khác âm đầu, khác vần, và cả hai đều có nghĩa, nên đây là từ ghép.
Quần áo là từ loại gì?
Quần áo là danh từ, chỉ đồ mặc nói chung. Trong bài tập ở lớp 2–3, đây là từ chỉ sự vật.
