“Em nhớ bài”, “em rất nhớ quê ngoại”: “nhớ” thuộc từ loại nào? Từ chỉ có một tiếng nhưng dùng được theo nhiều nghĩa, và vì nói được “rất nhớ”, nhiều bạn phân vân giữa động từ và tính từ. Bài này giải thích từng nghĩa, giống các bài khác trong mục từ loại.
✅ Nhớ là động từ (Wiktionary ghi là động từ), chỉ hoạt động, trạng thái của trí óc và tình cảm:
– Nhớ bài, nhớ số điện thoại → hoạt động của trí óc (giữ lại trong đầu).
– Nhớ mẹ, nhớ quê → trạng thái tình cảm (mong được gặp lại).
Lớp 2–3: nhớ gần nhất với nhóm từ chỉ hoạt động, trạng thái. VD: Em rất nhớ quê ngoại.
💡 Mẹo nhớ: “em nhớ bài”, “em đang nhớ mẹ” – có người, điều được nhớ đi kèm → động từ, dù nói được “rất nhớ”.
Vì sao “nhớ” là động từ?
Động từ là từ chỉ hoạt động, trạng thái của người, vật. Thử với nhớ:
| Phép thử | Ví dụ | Kết quả |
|---|---|---|
| Theo sau là người, điều được nhớ | nhớ bài, nhớ mẹ, nhớ lời cô dặn | ✅ Có đối tượng đi kèm → động từ |
| Thêm “đang”, “đã”, “hãy” | em đang nhớ mẹ, hãy nhớ mang áo mưa | ✅ Nghe xuôi → động từ |
| Thêm “rất” phía trước | rất nhớ quê | ✅ Nói được, vì động từ chỉ tình cảm cũng đi với “rất” |
| Thêm “những” phía trước | những nhớ | ❌ Không nói được → không phải danh từ (phải nói “nỗi nhớ”) |
Nhớ luôn có người, điều được nhớ đi kèm (nhớ bài, nhớ mẹ) và đi được với “đang”, “đã”, “hãy”. Đó là đặc điểm của động từ. Chữ “rất” đứng trước (rất nhớ quê) không làm nó thành tính từ, vì vẫn có “quê” đi kèm phía sau.
Về cấu tạo, nhớ chỉ có một tiếng nên là từ đơn.
“Nhớ” nghĩa là gì? Là từ chỉ gì?
Nhớ có ba nghĩa chính, theo Wiktionary tiếng Việt:
- Giữ lại trong trí óc, không quên (nhớ bài, nhớ đường, nhớ số điện thoại). Đây là hoạt động của trí óc.
- Nghĩ đến người, nơi đã xa mà mong được gặp lại (nhớ mẹ, nhớ quê, nhớ bạn cũ). Đây là trạng thái tình cảm.
- Giữ một con số để cộng vào cột sau khi làm tính (viết 3 nhớ 1).
Theo cách chia ở lớp 2–3, nhớ gần nhất với nhóm từ chỉ hoạt động, trạng thái.
- Cụm từ hay gặp: nhớ bài, nhớ lời, nhớ nhà, nhớ quê, rất nhớ, ghi nhớ, nỗi nhớ.
- Gần nghĩa: ghi nhớ, thuộc (nhớ bài); mong, thương nhớ (nhớ người).
Nghĩa thứ hai hay đi với người, nơi chốn thân thiết, gần gũi với mình: nhớ bạn cũ, nhớ mái trường, nhớ những ngày vui vẻ bên gia đình.
- Trái nghĩa: quên.
Đặt câu với “nhớ”
- Em rất nhớ quê ngoại.
- Bé đã nhớ hết bảng cửu chương.
- Mẹ dặn: “Con nhớ mang áo mưa nhé!”
- Đi học xa, chị luôn nhớ ông bà, nhớ nhà.
- 8 cộng 5 bằng 13, viết 3 nhớ 1.
Câu 1 và 4 dùng nghĩa tình cảm (mong gặp lại); câu 2 và 3 dùng nghĩa giữ lại trong trí óc, không quên; câu 5 dùng nghĩa giữ con số khi làm tính.
Mẹo nhận biết danh từ, động từ, tính từ
So nhớ với các từ có cùng tiếng “nhớ”:
| Từ | Phép thử | Từ loại |
|---|---|---|
| nhớ | em nhớ bài ✅, em nhớ mẹ ✅ | Động từ |
| ghi nhớ | em ghi nhớ lời cô dặn ✅ | Động từ |
| nỗi nhớ | những nỗi nhớ ✅ | Danh từ (có “nỗi” đứng trước) |
| đáng nhớ | một ngày đáng nhớ ✅, rất đáng nhớ ✅ | Tính từ (cho biết ngày ấy thế nào) |
Cùng có tiếng “nhớ”, nhưng nhớ, ghi nhớ có điều được nhớ đi kèm nên là động từ; nỗi nhớ có “nỗi” đứng trước nên là danh từ; đáng nhớ cho biết một ngày, một chuyến đi như thế nào nên là tính từ. Mẹo: thử thêm người, điều được nhớ phía sau; nghe xuôi → động từ.
Mẹo 1 – Thử thêm điều được nhớ: nhớ bài, nhớ mẹ nghe xuôi → động từ.
Mẹo 2 – “Rất” không quyết định: rất nhớ quê vẫn là động từ chỉ tình cảm.
Mẹo 3 – Thêm “nỗi” thì thành danh từ: nỗi nhớ.
Bài tập: Từ in đậm là danh từ, động từ hay tính từ?
- Bé đã nhớ hết bảng cửu chương.
- Em luôn ghi nhớ lời cô dặn.
- Nỗi nhớ quê cứ lớn dần trong lòng chị.
- Hôm ấy là một ngày rất đáng nhớ.
- Đi học xa, chị rất nhớ nhà.
Xem đáp án
- Động từ: có điều được nhớ đi kèm (bảng cửu chương).
- Động từ: có điều được ghi nhớ đi kèm (lời cô dặn).
- Danh từ: có “nỗi” đứng trước, làm chủ ngữ.
- Tính từ: đứng sau “rất”, cho biết ngày ấy thế nào.
- Động từ: vẫn có nơi được nhớ đi kèm (nhà). Câu này dễ nhầm vì có “rất” đứng trước, làm ta tưởng là tính từ.
Câu hỏi thường gặp
Nhớ là động từ hay tính từ?
Nhớ là động từ (Wiktionary ghi là động từ). Nó đi được với “rất” (rất nhớ quê) nhưng vẫn có người, điều được nhớ đi kèm, nên không phải tính từ.
Nhớ là từ chỉ gì?
Nhớ là từ chỉ hoạt động của trí óc (nhớ bài) hoặc trạng thái tình cảm (nhớ mẹ).
Nhớ là từ đơn hay từ phức?
Nhớ là từ đơn, vì chỉ có một tiếng.
Nỗi nhớ là từ loại gì?
Nỗi nhớ là danh từ: “nỗi” đứng trước biến động từ nhớ thành tên gọi của một cảm xúc.
