“Học sinh náo nức đón ngày khai trường”: “náo nức” thuộc từ loại nào? Từ này hay đứng trước động từ (náo nức đón, náo nức chờ), nên nhiều bạn xếp nhầm vào động từ; lại còn dễ lẫn với “nô nức” và hay bị viết sai thành “láo lức”. Bài này giải thích rõ, giống các bài khác trong mục từ loại.
✅ Náo nức là tính từ, chỉ trạng thái (hăm hở, phấn khởi, mong đợi). Wiktionary tiếng Việt cũng ghi là tính từ.
Lớp 2–3: náo nức cho biết tâm trạng của người thế nào, nên xếp vào nhóm từ chỉ đặc điểm (trạng thái). Cấu tạo: từ láy âm đầu (n – n). VD: Học sinh náo nức đón ngày khai trường.
💡 Mẹo nhớ: “náo nức đón” – đón trong tâm trạng thế nào? → náo nức là tính từ; “đón” mới là động từ.
Vì sao “náo nức” là tính từ?
Tính từ là từ chỉ đặc điểm, tính chất, trạng thái. Khi đứng cạnh động từ, tính từ cho biết hoạt động diễn ra thế nào. Thử với náo nức:
| Phép thử | Ví dụ | Kết quả |
|---|---|---|
| Đứng sau danh từ “lòng”, “không khí” | lòng náo nức, không khí náo nức | ✅ Chỉ trạng thái → tính từ |
| Đứng trước động từ, cho biết làm việc ấy trong tâm trạng nào | náo nức chờ đợi, náo nức đón | ✅ Bổ sung cho hoạt động → tính từ |
| Thêm “thật”, “rất” | thật náo nức, rất náo nức | ✅ Nghe xuôi → dấu hiệu của tính từ |
| Thêm “những” phía trước | những náo nức | ❌ Không nói được → không phải danh từ |
Trong “náo nức đón ngày khai trường”, hoạt động là “đón”, còn náo nức cho biết học sinh đón trong tâm trạng nào (hăm hở, phấn khởi). Khi đứng sau “lòng” (lòng náo nức), nó cho biết lòng người thế nào. Vì vậy náo nức là tính từ chỉ trạng thái, đúng như Wiktionary ghi.
“Náo nức” nghĩa là gì? Là từ chỉ gì?
Náo nức là hăm hở, phấn khởi, nóng lòng mong đợi một điều vui sắp tới; thường nói về nhiều người cùng một lúc, ai cũng hào hứng (náo nức đón Tết, náo nức đi hội). Wiktionary tiếng Việt giải nghĩa là “nhộn nhịp đua nhau”.
Theo cách chia ở lớp 2–3, náo nức là từ chỉ đặc điểm (trạng thái, tâm trạng).
Về cấu tạo, náo nức là từ láy âm đầu (lớp 7 gọi là láy bộ phận): hai tiếng cùng âm đầu n, khác vần (ao – ưc).
- Cụm từ hay gặp: náo nức chờ đợi, náo nức đón Tết, lòng náo nức, không khí náo nức.
- Gần nghĩa: nô nức, háo hức, hăm hở, rộn ràng.
- Trái nghĩa: thờ ơ, uể oải, chán nản.
Về chính tả, cả hai tiếng đều viết n. Nếu còn phân vân, xem thêm bài Náo nức hay láo lức?
Đặt câu với “náo nức”
- Học sinh náo nức đón ngày khai trường.
- Gần Tết, lòng em náo nức lạ thường.
- Cả làng náo nức chuẩn bị cho ngày hội.
- Bọn trẻ náo nức chờ đợi buổi văn nghệ.
- Không khí náo nức lan khắp sân trường.
Ở cả năm câu, náo nức đều chỉ tâm trạng hăm hở, phấn khởi, mong đợi điều vui.
Mẹo nhận biết danh từ, động từ, tính từ
So náo nức với các từ gần nghĩa và các từ hay đi cùng nó:
| Từ | Phép thử | Từ loại |
|---|---|---|
| náo nức | lòng náo nức ✅, những náo nức ❌ | Tính từ (chỉ trạng thái) |
| nô nức | người đi xem hội nô nức ✅ | Tính từ (chỉ trạng thái) |
| đón | học sinh đang đón cô giáo ✅ | Động từ (chỉ hoạt động) |
| ngày hội | những ngày hội ✅ | Danh từ (chỉ sự vật) |
Náo nức và nô nức rất gần nhau, đều là tính từ, đều láy âm đầu n. Náo nức nhấn vào tâm trạng hăm hở, mong chờ trong lòng; nô nức nhấn vào cảnh nhiều người cùng kéo đi, đông vui (nô nức đi xem hội). Mẹo: khi tính từ đứng trước động từ (náo nức đón), hãy tách ra: động từ trả lời “làm gì?”, tính từ trả lời “trong tâm trạng thế nào?”.
Mẹo 1 – Tách hoạt động ra: “náo nức đón” – đón là động từ, náo nức là tính từ.
Mẹo 2 – Thử “lòng”: lòng náo nức nghe xuôi → chỉ trạng thái của lòng người.
Mẹo 3 – Nhớ chính tả: náo nức, nô nức đều viết n ở cả hai tiếng.
Bài tập: Từ in đậm là danh từ, động từ hay tính từ?
- Học sinh náo nức đón ngày khai trường.
- Người đi xem hội nô nức kéo về đình làng.
- Cả lớp chuẩn bị cho buổi văn nghệ.
- Làng em tổ chức ngày hội vào mùa xuân.
- Gần Tết, lòng em náo nức lạ thường.
Xem đáp án
- Tính từ: cho biết học sinh đón trong tâm trạng nào.
- Tính từ: cho biết người đi xem hội kéo về thế nào.
- Động từ: chỉ hoạt động, nói được “đang chuẩn bị”.
- Danh từ: gọi tên một ngày lễ, nói được “những ngày hội”.
- Tính từ: cho biết lòng em thế nào. Câu này dễ nhầm vì náo nức không đứng cạnh động từ như câu 1, nhưng vẫn chỉ trạng thái.
Câu hỏi thường gặp
Náo nức là từ loại gì?
Náo nức là tính từ chỉ trạng thái (Wiktionary ghi là tính từ): hăm hở, phấn khởi, mong đợi.
Náo nức là từ chỉ gì?
Náo nức là từ chỉ trạng thái, tâm trạng; theo cách chia ở lớp 2–3, nó thuộc nhóm từ chỉ đặc điểm.
Náo nức và nô nức khác nhau thế nào?
Cả hai là tính từ, láy âm đầu n. Náo nức nhấn vào tâm trạng mong chờ trong lòng; nô nức nhấn vào cảnh nhiều người cùng kéo đi, đông vui.
Náo nức là từ láy gì?
Náo nức là từ láy âm đầu: hai tiếng cùng âm đầu n. Theo cách chia ở lớp 7, đây là từ láy bộ phận.
