“Em mong ước có một chiếc xe đạp”, “mong ước của em là được đi biển”: “mong ước” là động từ hay danh từ? Hai câu dùng cùng một từ nhưng ở hai vị trí khác nhau, nên từ loại cũng khác. Bài này giải thích từng trường hợp, giống các bài khác trong mục từ loại.
✅ Mong ước thường là động từ, chỉ trạng thái mong muốn tha thiết: Em mong ước có một chiếc xe đạp.
✅ Mong ước cũng dùng như danh từ khi gọi tên điều mình mong: Những mong ước của em đã thành sự thật. Wiktionary tiếng Việt ghi mong ước vừa là động từ, vừa là danh từ.
Lớp 2–3: trong “em mong ước có xe đạp”, mong ước chỉ mong muốn trong lòng, gần nhất với nhóm từ chỉ hoạt động, trạng thái.
💡 Mẹo nhớ: “em mong ước được đi học” (theo sau là điều mong) → động từ; “những mong ước” → danh từ.
Vì sao “mong ước” là động từ?
Động từ là từ chỉ hoạt động, trạng thái của người, vật; trong đó có nhóm động từ chỉ mong muốn: mong, muốn, ước, mong muốn, mong ước. Thử với mong ước:
| Phép thử | Ví dụ | Kết quả |
|---|---|---|
| Theo sau là điều được mong | mong ước có một chiếc xe đạp, mong ước được đi học | ✅ Có điều mong đi kèm → động từ |
| Đứng sau người, thêm “luôn”, “đã” | em luôn mong ước, bà đã mong ước | ✅ Nghe xuôi → động từ |
| Thêm “những”, “các” phía trước | những mong ước của em | ✅ Gọi tên điều mong → danh từ |
| Đứng sau “là”, có “của” phía sau | Mong ước của em là được đi biển. | ✅ Làm chủ ngữ, gọi tên điều mong → danh từ |
Khi mong ước đứng sau người và có điều được mong theo sau (em mong ước có xe đạp), nó chỉ trạng thái mong muốn trong lòng, nên là động từ. Khi nó đứng sau “những” hoặc làm chủ ngữ có “của” (mong ước của em), nó gọi tên chính điều mình mong, nên dùng như danh từ.
“Mong ước” nghĩa là gì? Là từ chỉ gì?
Mong ước là mong và ước muốn có được, đạt được điều gì một cách tha thiết (mong ước được gặp bố, mong ước có một ngôi nhà). Khi dùng như danh từ, nó chỉ chính điều mong muốn ấy (một mong ước nhỏ bé).
Về cấu tạo, mong ước là từ ghép đẳng lập (ghép tổng hợp): “mong” và “ước” đều có nghĩa (mong mỏi, ước ao), gần nghĩa nhau, ghép lại thành nghĩa chung.
Theo cách chia ở lớp 2–3, trong “em mong ước có xe đạp”, mong ước chỉ mong muốn trong lòng, gần nhất với nhóm từ chỉ hoạt động, trạng thái. Trong “những mong ước của em”, nó gọi tên một điều nên gần với từ chỉ sự vật (lớp 4 gọi là danh từ chỉ khái niệm).
- Cụm từ hay gặp: mong ước có được, mong ước được đi học, điều mong ước, những mong ước, mong ước nhỏ bé.
- Gần nghĩa: mong muốn, ước ao, mơ ước, khao khát.
- Trái nghĩa: thờ ơ, chán ngán.
Đặt câu với “mong ước”
- Em mong ước có một chiếc xe đạp.
- Bà luôn mong ước con cháu được bình an.
- Mong ước của em là được đi biển cùng cả nhà.
- Những mong ước nhỏ bé của bé Na đã thành sự thật.
- Cả lớp mong ước được gặp lại cô giáo cũ.
Câu 1, 2 và 5 dùng mong ước như động từ (có điều được mong theo sau); câu 3 và 4 dùng như danh từ (gọi tên điều mong).
Mẹo nhận biết danh từ, động từ, tính từ
So mong ước với các từ cùng tiếng “mong” hoặc “ước”:
| Từ | Phép thử | Từ loại |
|---|---|---|
| mong ước | em mong ước có xe ✅ / những mong ước ✅ | Động từ; cũng dùng như danh từ |
| mong muốn | em mong muốn được học bơi ✅ | Động từ (cũng dùng như danh từ: những mong muốn) |
| ước mơ | những ước mơ ✅, ước mơ của em ✅ | Danh từ (cũng dùng như động từ: em ước mơ làm bác sĩ) |
| khao khát | rất khao khát ✅, khao khát được bay ✅ | Động từ chỉ mong muốn |
Nhiều từ chỉ mong muốn đổi từ loại theo vị trí trong câu, nên đừng chỉ học thuộc một đáp án. Đứng sau người, có điều được mong theo sau → động từ; đứng sau “những”, “điều” hoặc làm chủ ngữ có “của” → danh từ.
Mẹo 1 – Xem điều được mong: em mong ước có xe đạp → động từ.
Mẹo 2 – Xem từ đứng trước: những mong ước, điều mong ước → danh từ.
Mẹo 3 – Hai tiếng đều có nghĩa: mong + ước → từ ghép đẳng lập.
Bài tập: Từ in đậm là danh từ, động từ hay tính từ?
- Em mong ước có một chiếc xe đạp.
- Những mong ước của bé Na đã thành sự thật.
- Bé mong muốn được đi học bơi.
- Mẹ rất vui khi nhận được thư của em.
- Mong ước lớn nhất của em là được đi biển.
Xem đáp án
- Động từ: đứng sau người, có điều được mong theo sau.
- Danh từ: có “những” đứng trước, gọi tên điều mong.
- Động từ: có điều được mong theo sau (được đi học bơi).
- Tính từ: đứng sau “rất”, chỉ trạng thái của mẹ.
- Danh từ: làm chủ ngữ, có “của em” đi sau. Câu này dễ nhầm vì không có “những” đứng trước, nhưng mong ước vẫn gọi tên một điều.
Câu hỏi thường gặp
Mong ước là động từ hay danh từ?
Mong ước thường là động từ (em mong ước có xe đạp), nhưng cũng dùng như danh từ khi gọi tên điều mong (những mong ước của em). Wiktionary ghi cả hai từ loại.
Mong ước là từ chỉ gì?
Trong “em mong ước có xe đạp”, mong ước chỉ mong muốn, trạng thái trong lòng, gần nhất với nhóm từ chỉ hoạt động, trạng thái ở lớp 2–3.
Mong ước là từ ghép hay từ láy?
Mong ước là từ ghép đẳng lập (ghép tổng hợp): “mong” và “ước” đều có nghĩa, không lặp âm.
Mong ước và mơ ước khác nhau thế nào?
Hai từ rất gần nghĩa. Mong ước nhấn vào sự mong muốn tha thiết, có thể là điều gần (mong ước được gặp bố). Mơ ước thường chỉ điều tốt đẹp ở tương lai xa hơn (mơ ước trở thành phi công).
