Thế kỉ hay thế kỷ? Cách viết nào đúng?

“Thế kỉ XXI” hay “thế kỷ XXI”? Sách giáo khoa của con viết một kiểu, báo chí lại viết kiểu khác, khiến nhiều phụ huynh và học sinh phân vân không biết cách nào mới đúng. Câu trả lời ngắn gọn: cả hai đều không sai. Bài này giải thích vì sao có hai cách viết và nên chọn cách nào. Đây là cặp từ thuộc nhóm I / Y và vị trí đặt dấu.

Cả thế kỉ và thế kỷ đều được chấp nhận. Sách giáo khoa hiện hành viết “kỉ”, còn nhiều báo chí và văn bản khác viết “kỷ”.

👉 Nên dùng kỉ khi viết cho học sinh và tài liệu giáo dục; dùng kỷ nếu nơi bạn viết đã quen cách này. Quan trọng nhất là thống nhất một cách viết trong cùng văn bản.

💡 Mẹo nhớ: chọn một cách và dùng thống nhất, đã viết “thế kỉ” thì cũng viết “kỉ niệm”, “kỉ luật”.

Bảng so sánh thế kỉ và thế kỷ

Tiêu chí	Thế kỉ (i)	Thế kỷ (y)
Đúng chính tả	✅ Được chấp nhận	✅ Được chấp nhận
Thường dùng ở	Sách giáo khoa, tài liệu giáo dục	Nhiều báo chí, văn bản hành chính
Từ cùng kiểu	kỉ niệm, kỉ luật, kỉ lục, kỉ nguyên	kỷ niệm, kỷ luật, kỷ lục, kỷ nguyên

“Thế kỉ” nghĩa là gì?

Thế kỉ (hay thế kỷ) là danh từ, chỉ khoảng thời gian 100 năm. Từ này hay dùng để chia các mốc lịch sử: thế kỉ XX, thế kỉ XXI. Đây là từ Hán Việt gồm hai chữ:

Thế (世): đời, một đời người.
Kỉ (紀): một khoảng thời gian dài, như trong kỉ nguyên.

Theo nghĩa bóng, “của thế kỉ” chỉ sự kiện lớn, hiếm có: trận đấu của thế kỉ, phát minh của thế kỉ. Ví dụ:

Ngôi chùa đã có hơn ba thế kỉ.
Chúng ta đang sống ở thế kỉ XXI.
Báo chí gọi đó là “trận đấu của thế kỉ”.

Vì sao có hai cách viết?

Từ lâu, âm “i” trong những tiếng như kỉ, kĩ, lí, mĩ, tỉ đã được viết lẫn lộn bằng cả i và y. Nhiều người quen viết y cho các từ Hán Việt.
Năm 1984, Bộ Giáo dục ban hành quy định về chính tả tiếng Việt (kèm Quyết định 240/QĐ), trong đó các tiếng này được viết thống nhất bằng i. Sách giáo khoa theo quy định này: thế kỉ, kỉ niệm, kĩ năng.
Ngoài nhà trường, thói quen viết y vẫn rất phổ biến, nên ngày nay hai cách viết cùng tồn tại và đều được chấp nhận.

“Kỉ / kỷ” trong thế kỉ mang dấu hỏi. Đừng nhầm với “kĩ / kỹ” (dấu ngã) trong kĩ năng, kĩ thuật. Viết “thế kĩ” hay “thế kỹ” là sai dấu.

Tên người, tên sách, tên đơn vị có sẵn thì giữ nguyên cách viết gốc, dù khác với cách bạn chọn cho bài.

Nên viết “kỉ” hay “kỷ”?

Mẹo 1 – Viết cho ai thì theo người đó: bài cho học sinh, tài liệu học tập thì dùng “kỉ” cho khớp sách giáo khoa. Báo, văn bản cơ quan thì theo quy ước sẵn có của nơi đó.

Mẹo 2 – Chọn một, dùng đến cuối: đã viết “thế kỉ” thì “kỉ niệm”, “kỉ luật”, “kĩ năng” cũng viết i. Trộn “thế kỉ” với “kỷ niệm” trong cùng một bài trông thiếu cẩn thận.

Mẹo 3 – Dấu hỏi, không phải dấu ngã: thế kỉ, kỉ niệm mang dấu hỏi; kĩ năng, kĩ thuật mới mang dấu ngã.

Mẹo ghi nhớ: chọn một cách và dùng thống nhất. Đã viết thế kỉ thì cũng viết kỉ niệm, kỉ luật.

Những câu hay viết lẫn lộn

❌ Viết lẫn lộn	✅ Viết thống nhất	Ghi chú
Lễ kỉ niệm tròn một thế kỷ	Lễ kỉ niệm tròn một thế kỉ	Một văn bản, một cách viết
Thế kỷ XXI là kỉ nguyên số	Thế kỷ XXI là kỷ nguyên số	Đã chọn y thì giữ y
Lập kỉ lục mới của thế kỷ	Lập kỉ lục mới của thế kỉ	Hoặc viết y cho cả hai
Bước sang thế kĩ mới	Bước sang thế kỉ mới	“Kỉ” mang dấu hỏi, không phải dấu ngã

Bài tập: Chọn cách viết phù hợp

Viết bài cho học sinh lớp 6: “thế kỉ” hay “thế kỷ”?
Câu “Tròn một thế kỷ thành lập, trường tổ chức lễ kỉ niệm” đã viết thống nhất chưa?
Viết “thế kĩ” có đúng không?
Văn bản cơ quan bạn đã thống nhất viết y. Nên viết “kỷ luật” hay “kỉ luật”?

Xem đáp án

thế kỉ: khớp với cách viết của sách giáo khoa.
Chưa: “kỷ” viết y mà “kỉ” viết i. Sửa thành “thế kỉ… kỉ niệm” hoặc “thế kỷ… kỷ niệm”.
Không: “kỉ” trong thế kỉ mang dấu hỏi.
kỷ luật: theo cách viết đã thống nhất của cơ quan.

Câu hỏi thường gặp