“Hi vọng” hay “hy vọng”, “hi sinh” hay “hy sinh”? Đây là băn khoăn của rất nhiều người khi viết thiệp chúc, bài văn hay tin nhắn. Hai cách viết đều xuất hiện khắp nơi, từ sách giáo khoa đến báo chí, khiến người viết không biết theo cách nào. Đây là cặp từ thuộc nhóm I / Y và vị trí đặt dấu.
Cả hi vọng và hy vọng đều được chấp nhận. Sách giáo khoa hiện hành viết i: hi vọng, hi sinh. Nhiều báo chí, văn bản khác quen viết y: hy vọng, hy sinh.
👉 Viết cho học sinh, tài liệu học tập thì dùng hi; viết ở nơi đã quen dùng hy thì giữ hy. Trong cùng văn bản, giữ một cách.
💡 Mẹo nhớ: sau phụ âm đầu, sách giáo khoa viết I (hi, kĩ, lí, mĩ). Chọn một kiểu và dùng thống nhất.
Bảng so sánh hi vọng và hy vọng
| Tiêu chí | Hi vọng (i) | Hy vọng (y) |
|---|---|---|
| Đúng chính tả | ✅ Được chấp nhận | ✅ Được chấp nhận |
| Thường dùng ở | Sách giáo khoa, tài liệu giáo dục | Báo chí, văn bản, lời chúc |
| Từ cùng kiểu | hi sinh, hi hữu, kĩ năng, lí do | hy sinh, hy hữu, kỹ năng, lý do |
“Hi vọng” nghĩa là gì?
Hi vọng (hay hy vọng) vừa là động từ vừa là danh từ:
- Động từ: mong chờ, tin tưởng rằng điều tốt đẹp sẽ đến. VD: Tôi hi vọng ngày mai trời nắng.
- Danh từ: điều mình mong chờ, niềm tin vào tương lai. VD: Đứa con là hi vọng của cả gia đình.
Đây là từ Hán Việt: hi (希) là mong, trông mong; vọng (望) là trông về phía xa, mong ngóng. Ghép lại là mong ngóng điều tốt đẹp.
Các cụm từ thường gặp: hi vọng rằng, đầy hi vọng, niềm hi vọng, tia hi vọng, mất hi vọng, nuôi hi vọng.
Vì sao có hai cách viết?
- Âm “i” trong các tiếng Hán Việt như hi, kĩ, lí, mĩ từ lâu đã được viết lẫn lộn bằng i và y. Nhiều người quen viết “hy”.
- Năm 1984, Bộ Giáo dục ban hành quy định về chính tả tiếng Việt (kèm Quyết định 240/QĐ), thống nhất viết các tiếng này bằng i. Sách giáo khoa theo quy định này: hi vọng, hi sinh.
- Ngoài nhà trường, cách viết y vẫn rất phổ biến, nên hai cách viết cùng tồn tại và đều được chấp nhận.
Tên riêng giữ đúng như trên giấy tờ tuỳ thân: người tên Hy, địa danh có chữ Hy (như Hy Lạp) giữ chữ y, không tự ý đổi.
Điều cần tránh không phải là chọn i hay y, mà là trộn hai kiểu trong cùng một văn bản, như “hi vọng” đi với “hy sinh”.
Nên viết “hi vọng” hay “hy vọng”?
Mẹo 1 – Viết cho ai thì theo người đó: bài cho học sinh, tài liệu giáo dục thì dùng “hi” cho khớp sách giáo khoa. Báo, thiệp, văn bản công ty thì theo quy ước sẵn có.
Mẹo 2 – Hi vọng, hi sinh cùng kiểu: đã viết “hi vọng” thì cũng viết “hi sinh”, “hi hữu”, và các từ cùng kiểu như “kĩ năng”, “lí do”. Trộn “hi vọng” với “hy sinh” trong một bài là thiếu nhất quán.
Những câu hay viết lẫn lộn
| ❌ Viết lẫn lộn | ✅ Viết thống nhất | Ghi chú |
|---|---|---|
| Hy vọng các anh hi sinh không uổng phí | Hy vọng các anh hy sinh không uổng phí | Đã chọn y thì giữ y |
| Hi vọng em có kỹ năng tốt | Hi vọng em có kĩ năng tốt | Cùng kiểu i |
| Một trường hợp hy hữu, đầy hi vọng | Một trường hợp hi hữu, đầy hi vọng | Hoặc viết y cho cả hai |
| Du lịch Hi Lạp | Du lịch Hy Lạp | Tên nước giữ chữ y |
Bài tập: Chọn cách viết phù hợp
- Viết bài văn theo sách giáo khoa lớp 6: “hi sinh” hay “hy sinh”?
- Câu “Tôi hy vọng bạn hiểu lí do” đã viết thống nhất chưa?
- Có nên viết “Hi Lạp” thay cho “Hy Lạp” không?
- Thiệp cưới của công ty đã in “hy vọng”, vậy dòng “hạnh phúc ___ hữu” nên viết thế nào?
Xem đáp án
- hi sinh: khớp với sách giáo khoa.
- Chưa: “hy” viết y mà “lí” viết i. Sửa thành “hy vọng… lý do” hoặc “hi vọng… lí do”.
- Không nên: tên nước giữ cách viết quen thuộc “Hy Lạp”.
- hy hữu: cùng kiểu y với “hy vọng” đã in.
Câu hỏi thường gặp
Hi vọng hay hy vọng?
Cả hai đều được chấp nhận. Sách giáo khoa viết hi vọng, nhiều báo chí viết hy vọng. Chỉ cần thống nhất trong một văn bản.
Hi sinh hay hy sinh?
Cả hai đều được chấp nhận, theo cùng nguyên tắc với hi vọng / hy vọng. Hãy dùng cùng kiểu với các từ khác trong bài.
Viết “hi vọng” có bị coi là sai không?
Không. Đây là cách viết theo quy định chính tả của Bộ Giáo dục và được dùng trong sách giáo khoa.
