Trót hay chót?

“Lỡ trót yêu rồi”, “nộp bài vào phút chót”, “trót dại”… Hai chữ “trót” và “chót” đọc giống hệt nhau ở nhiều vùng, nên người viết thường chọn đại một chữ. Thực ra cả hai đều đúng, nhưng nghĩa khác hẳn nhau: một chữ nói về việc lỡ làm, một chữ nói về điểm cuối cùng. Đây là cặp từ thuộc nhóm phân biệt TR / CH.

Bảng so sánh trót và chót

Tiêu chí	Trót	Chót
Nghĩa	Lỡ làm điều không nên rồi thấy tiếc; (ít dùng) trọn, suốt	Phần cuối cùng, điểm tận cùng
Từ loại	Động từ	Danh từ
Cụm từ hay gặp	trót dại, trót hứa, lỡ trót, trót lọt	phút chót, giờ chót, hạng chót, chót vót, chót lưỡi đầu môi
Viết đúng ✅	Trót hứa thì phải giữ lời	Nộp hồ sơ vào phút chót
Hay viết sai ❌	Lỡ chót làm hỏng việc	Đứng hạng trót trong lớp

“Trót” nghĩa là gì?

Trót có hai nghĩa:

• Nghĩa thường gặp (động từ): lỡ làm một việc không hay, không nên, để rồi thấy tiếc nhưng đành chịu. Hay đi với “lỡ”: lỡ trót, trót dại, trót hứa, trót tiêu hết tiền.
• Nghĩa ít gặp hơn: trọn, suốt từ đầu đến cuối, như “thức trót đêm” (thức suốt đêm). Nghĩa này còn trong từ trót lọt: suôn sẻ, trọn vẹn đến cùng, không bị vấp.

Ví dụ:

• Trót hứa với con rồi, cuối tuần anh phải đưa con đi chơi.
• Em trót làm vỡ chiếc bình của mẹ.
• Nhờ chuẩn bị cẩn thận, buổi lễ diễn ra trót lọt.

Vì mang ý tiếc nuối, “trót” thường đứng trước những việc không hay: trót nói dối, trót làm sai, trót tin nhầm người. Hiếm ai nói “trót làm việc tốt”, vì việc tốt thì chẳng có gì phải tiếc.

“Chót” nghĩa là gì?

Chót là danh từ, chỉ phần ở điểm giới hạn cuối cùng, đến đó là hết. Điểm cuối ấy có thể là về thời gian, thứ tự hay vị trí cao nhất:

• Thời gian: phút chót, giờ chót, ngày chót.
• Thứ tự: hạng chót, xếp chót, đội chót bảng.
• Vị trí: trên chót đỉnh cột cờ; từ láy chót vót (cao vượt hẳn lên).
• Thành ngữ: chót lưỡi đầu môi, chỉ lời nói suông, không thật lòng.

Ví dụ:

• Anh ấy hay chần chừ, việc gì cũng để đến phút chót.
• Đội bóng xếp chót bảng sau năm vòng đấu.
• Ngọn tháp cao chót vót giữa trời xanh.

Khác với “trót” chỉ một việc đã lỡ làm, “chót” chỉ một vị trí: nó thường đứng sau những từ chỉ thời gian, thứ hạng hay độ cao để cho biết đó là điểm cuối cùng.

Mẹo phân biệt trót và chót dễ nhớ

Những câu hay viết sai

❌ Viết sai	✅ Viết đúng	Vì sao
Lỡ chót làm mất điện thoại của bạn	Lỡ trót làm mất điện thoại của bạn	Lỡ làm là “trót”
Đến phút trót mới nộp hồ sơ	Đến phút chót mới nộp hồ sơ	Phút cuối là “chót”
Kế hoạch diễn ra chót lọt	Kế hoạch diễn ra trót lọt	“Trót lọt” luôn viết TR
Ngọn núi cao trót vót	Ngọn núi cao chót vót	Đỉnh cao nhất là điểm “chót”

Bài tập: Điền “trót” hay “chót”

1. Em ___ làm vỡ cái cốc rồi, mẹ đừng giận nhé.
2. Đội của tôi về ___ trong giải chạy.
3. Cột cờ cao ___ vót giữa sân trường.
4. Lỡ ___ nói ra rồi, giờ khó mà rút lại lời.
5. Dù đến phút ___ mới xong, mọi việc vẫn diễn ra ___ lọt.

Xem đáp án

1. trót: lỡ làm vỡ cốc.
2. chót: về cuối cùng là “về chót”.
3. chót: “chót vót” là cao vượt hẳn lên.
4. trót: “lỡ trót” là lỡ làm.
5. chót, trót: phút cuối là “phút chót”, còn suôn sẻ đến cùng là “trót lọt” – ngoại lệ không thay được bằng “lỡ”.

Câu hỏi thường gặp

Lỡ trót hay lỡ chót?

Viết đúng là lỡ trót. “Trót” vốn đã có nghĩa là lỡ; “lỡ trót” là cách nói nhấn mạnh quen thuộc trong khẩu ngữ.

Phút chót hay phút trót?

Viết đúng là phút chót, nghĩa là phút cuối cùng.

Trót lọt hay chót lọt?

Viết đúng là trót lọt: suôn sẻ, trọn vẹn đến cùng, không bị vấp hay bị phát hiện. “Trót” ở đây nghĩa là trọn, suốt.

Chót vót hay trót vót?

Viết đúng là chót vót, nghĩa là cao vượt hẳn lên, như núi cao chót vót.