“Chúc bạn một ngày vui trọn vẹn”, “hạnh phúc trọn vẹn” là những lời chúc xuất hiện rất nhiều trên thiệp và mạng xã hội. Nhưng cũng không ít lần ta bắt gặp cách viết “chọn vẹn”. Nguyên nhân là “chọn” là từ rất quen (lựa chọn, chọn lựa), còn “tr” và “ch” ở nhiều vùng đọc như nhau. Đây là lỗi thường gặp trong nhóm phân biệt TR / CH.
✅ Trọn vẹn mới là từ đúng chính tả. ❌ Chọn vẹn là viết sai.
Trọn vẹn nghĩa là đầy đủ, nguyên vẹn, không thiếu phần nào. VD: Chúc bạn một ngày vui trọn vẹn.
💡 Mẹo nhớ: “trọn” là đủ, hết như trọn đời, trọn gói, còn “chọn” chỉ là lựa chọn.
Bảng so sánh “trọn” và “chọn”
| Tiêu chí | Trọn | Chọn |
|---|---|---|
| Nghĩa | Đủ, hết, không thiếu | Lựa lấy cái mình muốn trong nhiều cái |
| Từ loại | Tính từ | Động từ |
| Từ thường gặp | trọn vẹn, trọn đời, trọn gói | lựa chọn, chọn lọc, tuyển chọn |
| Ghép với “vẹn” | ✅ trọn vẹn | ❌ chọn vẹn |
| Hay viết sai ❌ | Hạnh phúc chọn vẹn | Trọn một món quà |
“Trọn vẹn” nghĩa là gì?
Trọn vẹn là tính từ, nghĩa là đầy đủ, nguyên vẹn, không thiếu hay sứt mẻ phần nào. Từ này ghép từ hai tiếng gần nghĩa nhau:
- Trọn: đủ, hết, không thiếu, như trọn đời (cả đời), trọn gói (gồm hết mọi thứ).
- Vẹn: đầy đủ, nguyên, không sứt mẻ, như vẹn toàn, vẹn nguyên, mười phân vẹn mười.
Hai tiếng cùng mang nghĩa “đủ”, ghép lại để nhấn mạnh sự đầy đủ. Các cụm từ thường gặp: hạnh phúc trọn vẹn, niềm vui trọn vẹn, hoàn thành trọn vẹn, trọn vẹn tình cảm.
Trong câu, “trọn vẹn” có thể đứng sau danh từ (một ngày trọn vẹn, niềm vui trọn vẹn) hoặc sau động từ để nói việc được làm đến nơi đến chốn (hoàn thành trọn vẹn, giữ trọn vẹn lời hứa). Khi có “không” phía trước, nó chỉ điều còn thiếu sót, chưa như mong muốn: niềm vui không trọn vẹn.
Ví dụ:
- Chúc bạn một ngày vui trọn vẹn.
- Chuyến đi chơi không trọn vẹn vì trời mưa suốt ba ngày.
- Đội bóng đã hoàn thành trọn vẹn mục tiêu của mùa giải.
Vì sao “chọn vẹn” là sai?
Chọn là động từ, nghĩa là lựa lấy cái mình muốn trong nhiều cái (lựa chọn, chọn lọc, chọn quà). Ghép “chọn” với “vẹn” không tạo ra nghĩa “đầy đủ” nào, nên “chọn vẹn” không phải là từ. Viết đúng là trọn vẹn.
Điều dễ gây nhầm là cả “trọn” và “chọn” đều là từ đúng và đều rất hay dùng. Ví dụ “trọn gói” và “chọn gói” cùng tồn tại nhưng khác nghĩa: tour trọn gói là đã gồm hết mọi chi phí, còn chọn gói cước là lựa một gói trong nhiều gói. Riêng với “vẹn” thì chỉ có “trọn”.
Cũng đừng nhầm “trọn” với “trọng” (có thêm G): trân trọng, chú trọng nói về sự quý trọng, coi trọng, không liên quan đến nghĩa “đủ”.
Mẹo phân biệt trọn vẹn và chọn vẹn dễ nhớ
Mẹo 1 – Trọn là đủ: trọn đời (cả đời), trọn gói (gồm hết), trọn vẹn (đủ cả). Có nghĩa “đủ, hết” thì viết TR.
Mẹo 2 – Chọn là có hành động lựa: chỉ dùng “chọn” khi có người đang lựa ra một thứ (chọn áo, chọn quà, lựa chọn).
Mẹo 3 – Thử thay bằng “lựa”: nói “lựa vẹn” nghe vô nghĩa, vậy chữ cần dùng không phải “chọn”. Còn “lựa quà” vẫn ổn, nên “chọn quà” viết CH.
Những câu hay viết sai
| ❌ Viết sai | ✅ Viết đúng | Vì sao |
|---|---|---|
| Chúc gia đình hạnh phúc chọn vẹn | Chúc gia đình hạnh phúc trọn vẹn | “Trọn” là đủ |
| Một ngày vui chọn vẹn bên nhau | Một ngày vui trọn vẹn bên nhau | Không có từ “chọn vẹn” |
| Tour du lịch chọn gói giá rẻ | Tour du lịch trọn gói giá rẻ | Đã gồm hết chi phí là “trọn gói” |
| Bạn hãy trọn món quà mình thích | Bạn hãy chọn món quà mình thích | Lựa ra là “chọn” |
Bài tập: Điền “trọn” hay “chọn”
- Chúc hai bạn hạnh phúc ___ vẹn.
- Em được ___ một món quà trong tủ.
- Ông ấy gắn bó ___ đời với nghề dạy học.
- Đây là quyết định do chính tôi lựa ___.
- Công ty du lịch cho khách tự ___ tour ___ gói phù hợp.
Xem đáp án
- trọn: hạnh phúc đầy đủ là “trọn vẹn”.
- chọn: lựa một món quà.
- trọn: “trọn đời” là cả đời.
- chọn: “lựa chọn” là lựa ra.
- chọn, trọn: khách lựa tour là “chọn”, còn tour gồm hết chi phí là “trọn gói”.
Câu hỏi thường gặp
Trọn vẹn hay chọn vẹn?
Viết đúng là trọn vẹn. “Trọn” và “vẹn” đều nghĩa là đủ; “chọn vẹn” là lỗi chính tả.
Trọn gói hay chọn gói?
Cả hai đều có nhưng khác nghĩa. Trọn gói là gồm hết mọi khoản (tour trọn gói, giá trọn gói); chọn gói là lựa một gói trong nhiều gói (chọn gói cước điện thoại).
Trọn đời hay chọn đời?
Viết đúng là trọn đời, nghĩa là suốt cả cuộc đời (bảo hành trọn đời, gắn bó trọn đời).
Trọn vẹn và hoàn hảo khác nhau thế nào?
Trọn vẹn nhấn vào sự đầy đủ, không thiếu phần nào; hoàn hảo nhấn vào chất lượng, tốt đến mức không có chỗ chê. Một buổi tiệc có thể trọn vẹn (đủ mặt mọi người) mà chưa hoàn hảo (món ăn chưa ngon).
