Hoàn thành hay hoàn thiện?

“Em đã hoàn thiện bài tập” hay “em đã hoàn thành bài tập”? “Hoàn thành bản thân” hay “hoàn thiện bản thân”? Hai từ cùng bắt đầu bằng “hoàn”, đều nói về việc làm cho trọn vẹn, nên rất hay bị dùng thay cho nhau. Đây là cặp từ thuộc nhóm từ Hán Việt và từ dễ dùng sai nghĩa.

Bảng so sánh hoàn thành và hoàn thiện

Tiêu chí	Hoàn thành (完成)	Hoàn thiện (完善)
Nghĩa	Làm xong theo kế hoạch, yêu cầu	Làm cho tốt hơn, đầy đủ hơn
Câu hỏi để thử	Xong chưa?	Đã tốt, đã đủ chưa?
Cụm từ hay gặp	hoàn thành nhiệm vụ, hoàn thành bài tập, hoàn thành chỉ tiêu	hoàn thiện bản thân, hoàn thiện hồ sơ, hoàn thiện sản phẩm
Viết đúng ✅	Hoàn thành nhiệm vụ được giao	Không ngừng hoàn thiện bản thân
Hay viết sai ❌	Hoàn thiện nhiệm vụ được giao	Hoàn thành bản thân

“Hoàn thành” nghĩa là gì?

Hoàn thành là động từ, nghĩa là làm xong hết một việc, đúng như kế hoạch hoặc yêu cầu đã đặt ra. Điều quan trọng là việc đã xong. Đây là từ Hán Việt gồm hai chữ:

• Hoàn (完): trọn vẹn, xong hết, như trong hoàn tất, hoàn toàn.
• Thành (成): nên, xong, làm nên, như trong thành công, thành quả.

Ghép lại, “hoàn thành” là làm cho xong trọn vẹn.

Các cụm từ thường gặp: hoàn thành nhiệm vụ, hoàn thành bài tập, hoàn thành kế hoạch, hoàn thành chỉ tiêu, hoàn thành đúng hạn, hoàn thành xuất sắc.

Ví dụ:

• Tôi đã hoàn thành bài tập trước giờ ăn tối.
• Công trình được hoàn thành đúng tiến độ.
• Cả lớp hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ năm học.

“Hoàn thiện” nghĩa là gì?

Hoàn thiện có hai cách dùng:

• Động từ: làm cho tốt hơn, đầy đủ hơn, không còn thiếu sót. VD: hoàn thiện hồ sơ, hoàn thiện bản thân.
• Tính từ: tốt đẹp, đầy đủ, không có thiếu sót. VD: một sản phẩm đã hoàn thiện.

Điều quan trọng là việc đã tốt, đã đủ, chứ không chỉ là đã xong. Đây là từ Hán Việt gồm hai chữ:

• Hoàn (完): trọn vẹn.
• Thiện (善): tốt, như trong thiện chí, lương thiện, cải thiện.

Ghép lại, “hoàn thiện” là tốt một cách trọn vẹn.

Các cụm từ thường gặp:

• hoàn thiện bản thân: sửa mình để ngày càng tốt hơn
• hoàn thiện hồ sơ: bổ sung, chỉnh sửa cho đủ, đúng yêu cầu
• hoàn thiện dự thảo, hoàn thiện pháp luật: sửa đổi, bổ sung cho chặt chẽ hơn

Ví dụ:

• Dự thảo cần tiếp tục được hoàn thiện.
• Mỗi ngày đọc sách là một cách hoàn thiện bản thân.
• Nhà đã xây xong phần thô, đang chờ hoàn thiện.

Mẹo phân biệt hoàn thành và hoàn thiện dễ nhớ

Những câu hay viết sai

❌ Viết sai	✅ Viết đúng	Vì sao
Đội đã hoàn thiện nhiệm vụ được giao	Đội đã hoàn thành nhiệm vụ được giao	Nhiệm vụ thì làm cho xong
Mỗi ngày cố gắng hoàn thành bản thân	Mỗi ngày cố gắng hoàn thiện bản thân	Làm mình tốt hơn
Công ty đã hoàn thiện chỉ tiêu năm	Công ty đã hoàn thành chỉ tiêu năm	Chỉ tiêu là mốc phải đạt
Cần hoàn thành hơn nữa hệ thống pháp luật	Cần hoàn thiện hơn nữa hệ thống pháp luật	Sửa cho tốt hơn, đầy đủ hơn

Bài tập: Điền “hoàn thành” hay “hoàn thiện”

1. Em đã ___ bài tập về nhà.
2. Đọc sách mỗi ngày giúp ta ___ bản thân.
3. Đơn vị đã ___ xuất sắc nhiệm vụ được giao.
4. Dự thảo luật cần tiếp tục được ___.
5. Nhóm đã ___ bản kế hoạch đúng hạn, nhưng thầy góp ý cần ___ thêm phần chi phí.

Xem đáp án

1. hoàn thành: làm xong bài tập.
2. hoàn thiện: làm mình tốt hơn.
3. hoàn thành: nhiệm vụ đã làm xong.
4. hoàn thiện: sửa cho chặt chẽ, đầy đủ hơn.
5. hoàn thành, hoàn thiện: kế hoạch đã xong đúng hạn, còn phần chi phí cần làm cho tốt hơn. Câu này dễ lừa vì cả hai việc cùng nói về một bản kế hoạch.

Câu hỏi thường gặp

Hoàn thành hay hoàn thiện?

Cả hai đều đúng nhưng khác nghĩa. Hoàn thành là làm xong việc theo kế hoạch; hoàn thiện là làm cho tốt hơn, đầy đủ hơn.

Hoàn thiện bản thân hay hoàn thành bản thân?

Viết đúng là hoàn thiện bản thân: sửa mình, học hỏi để ngày càng tốt hơn. Bản thân không phải một việc để “làm xong”.

Hoàn thành nhiệm vụ hay hoàn thiện nhiệm vụ?

Viết đúng là hoàn thành nhiệm vụ: làm xong việc được giao.

Hoàn thiện hồ sơ là gì?

Hoàn thiện hồ sơ là bổ sung giấy tờ còn thiếu, sửa chỗ chưa đúng để hồ sơ đầy đủ, hợp lệ theo yêu cầu.