“Mẹ giành dụm từng đồng”, “tiền giành dụm cả năm”… Lỗi này hay gặp trong bài văn kể về cha mẹ, trong bài viết về tài chính cá nhân. Ở nhiều vùng D và GI đọc như nhau, mà “giành” lại là chữ rất hay gặp (giành chiến thắng, tranh giành), nên người viết dễ chọn nhầm. Đây là lỗi điển hình trong nhóm phân biệt R / D / GI.
✅ Dành dụm mới là từ đúng chính tả. ❌ Giành dụm là viết sai.
Dành dụm nghĩa là tiết kiệm, để dành dần từng ít một. VD: Bà dành dụm cả năm để mua quà cho cháu.
💡 Mẹo nhớ: dành dụm là để DÀNH: hai tiếng cùng D. GIÀNH là tranh giành, mà không ai “tranh” mà dụm được tiền.
Bảng so sánh “dành” và “giành”
| Tiêu chí | Dành | Giành |
|---|---|---|
| Nghĩa | Để riêng ra, giữ lại dùng sau | Tranh lấy về mình |
| Từ thường gặp | dành dụm, để dành, dành cho, dành riêng | tranh giành, giành giật, giành chiến thắng |
| Đi với “dụm” | ✅ dành dụm | ❌ giành dụm |
| Viết đúng ✅ | Dành dụm mua nhà | Giành huy chương vàng |
| Hay viết sai ❌ | Giành dụm, để giành | Dành chiến thắng |
“Dành dụm” nghĩa là gì?
Dành dụm là động từ, nghĩa là tiết kiệm, cất giữ dần từng khoản nhỏ để tích lại thành một khoản lớn hơn dùng về sau. Từ này thường nói về tiền bạc, nhưng cũng có thể dùng cho của cải, lương thực, thậm chí thời gian.
Tiếng dành ở đây chính là “dành” trong để dành: để riêng ra, giữ lại. Tiếng dụm gợi ý gom góp, chụm lại từng chút. Hai tiếng cùng âm đầu D, đọc lên nghe nhịp nhàng, gần gũi.
Các cụm từ thường gặp:
- dành dụm tiền, dành dụm từng đồng: tiết kiệm từng khoản nhỏ
- tiền dành dụm, khoản dành dụm: số tiền tích được
- ăn tiêu dành dụm: chi tiêu tiết kiệm
Ví dụ:
- Bà dành dụm cả năm để mua quà Tết cho các cháu.
- Hai vợ chồng dành dụm mười năm mới mua được căn nhà nhỏ.
- Em bỏ ống heo, dành dụm tiền mua sách.
Vì sao “giành dụm” là sai?
Giành là động từ, nghĩa là tranh lấy, cố chiếm về mình, hoặc đạt được sau khi tranh đấu: tranh giành, giành giật, giành chiến thắng, giành độc lập. Từ này luôn có ý cạnh tranh, đối đầu với người khác.
Việc tiết kiệm từng đồng là việc lặng lẽ của riêng mình, không tranh với ai, nên không thể dùng “giành”. Tiếng Việt chỉ có dành dụm, cùng chữ “dành” với để dành.
Mẹo phân biệt dành dụm và giành dụm dễ nhớ
Mẹo 1 – Dành dụm là để dành: dành dụm và để dành dùng chung một chữ “dành”. Đã viết “để dành” bằng D thì “dành dụm” cũng D.
Mẹo 2 – Hai tiếng cùng D: dành dụm có hai tiếng cùng âm đầu D. Nhớ “dụm” viết D thì “dành” cũng D.
Mẹo 3 – Có tranh mới là GI: “giành” có GI như “giật”. Phải tranh, phải giật mới có thì dùng GI; tự mình cất dần thì dùng D.
Những câu hay viết sai
| ❌ Viết sai | ✅ Viết đúng | Vì sao |
|---|---|---|
| Mẹ giành dụm từng đồng nuôi con | Mẹ dành dụm từng đồng nuôi con | Tiết kiệm, không tranh với ai |
| Số tiền giành dụm cả năm | Số tiền dành dụm cả năm | Tiền tích dần |
| Bé bỏ ống heo để giành tiền | Bé bỏ ống heo để dành tiền | Cùng chữ “dành” |
| Đội nhà đã dành chiến thắng | Đội nhà đã giành chiến thắng | Thi đấu mới có, chữ GI |
Bài tập: Điền “dành” hay “giành”
- Ông bà ___ dụm cả đời để xây ngôi nhà này.
- Hai đứa trẻ tranh ___ chiếc xe đồ chơi.
- Mỗi tháng chị ấy để ___ một phần lương.
- Vận động viên trẻ ___ huy chương bạc.
- Anh ___ dụm suốt ba năm, cuối cùng cũng đủ tiền đăng ký cuộc thi và ___ giải nhất.
Xem đáp án
- dành: “dành dụm” là tiết kiệm dần.
- giành: “tranh giành” là tranh nhau.
- dành: “để dành” là giữ lại dùng sau.
- giành: thi đấu mới có huy chương.
- dành, giành: “dành dụm” tiền là tiết kiệm, còn “giành giải nhất” là thi đấu mà có. Câu này dễ lừa vì cùng nói về một người.
Câu hỏi thường gặp
Dành dụm hay giành dụm?
Viết đúng là dành dụm: tiết kiệm, để dành dần từng ít một.
Để dành hay để giành?
Viết đúng là để dành: cất giữ lại để dùng sau. Chữ “dành” giống trong dành dụm.
Dành dụm và tiết kiệm khác nhau thế nào?
Hai từ gần nghĩa. Tiết kiệm là dùng ít, không phung phí. Dành dụm nhấn vào việc cất dần từng khoản nhỏ để có một khoản lớn hơn.
