Trong văn bản hành chính, bản tin hay báo cáo, cụm “chủ trương” xuất hiện rất thường xuyên. Thế nhưng không ít người viết thành “chủ chương”, vì chữ “chương” quen mắt qua “chương trình”, “văn chương”, và ở nhiều vùng “tr” với “ch” nghe như nhau. Đây là lỗi điển hình trong nhóm phân biệt TR / CH.
✅ Chủ trương mới là từ đúng chính tả. ❌ Chủ chương là viết sai.
Chủ trương nghĩa là ý định, phương hướng hành động đã được quyết định; dùng như động từ thì là có ý định và quyết làm một việc. VD: Đây là chủ trương đúng đắn của nhà trường.
💡 Mẹo nhớ: “trương” là giương ra, bày ra như trong khai trương, phô trương, còn “chương” chỉ là chương sách, chương trình.
Bảng so sánh “trương” và “chương”
| Tiêu chí | Trương (張) | Chương (章) |
|---|---|---|
| Nghĩa | Giương ra, mở rộng, bày ra | Chương, phần, đoạn trong một tổng thể |
| Từ thường gặp | chủ trương, khai trương, phô trương, trương buồm | chương trình, chương sách, văn chương |
| Ghép với “chủ” | ✅ chủ trương | ❌ chủ chương |
| Viết đúng ✅ | Chủ trương của thành phố | Chương trình hành động |
| Hay viết sai ❌ | Chủ chương, chính sách | Trương trình làm việc |
“Chủ trương” nghĩa là gì?
Chủ trương vừa là động từ vừa là danh từ. Là động từ, nó có nghĩa là có ý định, có quyết định về hướng hành động (chủ trương mở rộng sản xuất). Là danh từ, nó chỉ chính điều đã được quyết định ấy (một chủ trương lớn). Đây là từ Hán Việt gồm hai chữ:
- Chủ (主): chính, làm chủ, đứng đầu, như chủ động, chủ yếu.
- Trương (張): giương ra, mở rộng, bày ra, như trương buồm, khai trương.
Ghép lại, có thể hiểu chủ trương là điều mình làm chủ và đưa ra, tức hướng hành động đã được chọn. Các cụm từ thường gặp:
- chủ trương, chính sách: cặp từ rất hay đi cùng nhau trong văn bản nhà nước.
- chủ trương lớn, chủ trương đúng đắn: đánh giá một quyết định.
- chủ trương + việc làm: chủ trương tiết kiệm, chủ trương giảm bài tập về nhà.
Ví dụ:
- Công ty chủ trương tuyển thêm nhân sự trẻ.
- Đây là chủ trương lớn của thành phố trong năm nay.
- Thầy hiệu trưởng chủ trương giảm bài tập về nhà cho học sinh.
Vì sao “chủ chương” là sai?
Chương (章) nghĩa là chương, phần, đoạn: chương sách, văn chương, chương trình. Chữ này không mang nghĩa đưa ra hay bày ra một hướng đi, nên ghép với “chủ” không thành từ. Tiếng Việt chỉ có chủ trương.
Lỗi “chủ chương” thường gặp nhất trong văn bản có cả hai từ đứng gần nhau, như “thực hiện chủ trương và chương trình hành động”. Đọc nhanh thì hai chữ nghe y hệt, gõ theo quán tính rất dễ viết lẫn.
Mẹo phân biệt chủ trương và chủ chương dễ nhớ
Mẹo 1 – Chủ trương như giương cờ: “trương” là giương ra, như trương buồm, trương cờ. Chủ trương là giương lên hướng đi của mình cho mọi người cùng thấy.
Mẹo 2 – Một nhà ba anh em: chủ trương, khai trương, phô trương đều có ý đưa ra, bày ra, và đều viết TR.
Mẹo 3 – Chương là phần: chữ “chương” chỉ đi với những gì có phần, có đoạn: chương sách, chương trình, văn chương. Không có “chủ chương”.
Những câu hay viết sai
| ❌ Viết sai | ✅ Viết đúng | Vì sao |
|---|---|---|
| Đây là chủ chương của ban giám đốc | Đây là chủ trương của ban giám đốc | “Trương” là đưa ra, bày ra |
| Thực hiện đúng chủ chương, chính sách | Thực hiện đúng chủ trương, chính sách | Cụm từ cố định trong văn bản |
| Trường chủ chương giảm số học sinh mỗi lớp | Trường chủ trương giảm số học sinh mỗi lớp | Dùng như động từ vẫn viết TR |
| Chủ trương mới được đưa vào trương trình hành động | Chủ trương mới được đưa vào chương trình hành động | “Chủ trương” viết TR, “chương trình” viết CH |
Bài tập: Điền “trương” hay “chương”
- Thành phố có chủ ___ mở rộng công viên.
- Bài văn được chia làm ba ___.
- Anh ấy sống giản dị, không thích phô ___.
- Đoàn thuyền ___ buồm ra khơi.
- Công ty đưa chủ ___ mới vào ___ trình hành động năm nay.
Xem đáp án
- trương: hướng hành động đã quyết là “chủ trương”.
- chương: chương là một phần của bài, của sách.
- trương: “phô trương” là bày ra cho người khác thấy.
- trương: “trương buồm” là giương buồm lên.
- trương, chương: quyết định là “chủ trương”, kế hoạch cụ thể là “chương trình”.
Câu hỏi thường gặp
Chủ trương hay chủ chương?
Viết đúng là chủ trương. “Trương” nghĩa là giương ra, bày ra; “chủ chương” là lỗi chính tả.
Chủ trương chính sách hay chủ chương chính sách?
Viết đúng là chủ trương, chính sách. Đây là cặp từ hay đi cùng nhau trong văn bản, chỉ những định hướng và biện pháp của cơ quan, tổ chức.
“Chủ trương” là danh từ hay động từ?
Cả hai. “Công ty chủ trương tiết kiệm” dùng như động từ; “đây là một chủ trương đúng” dùng như danh từ. Cách viết thì luôn là TR.
Chủ trương và chương trình khác nhau thế nào?
Chủ trương là hướng đi, ý định đã quyết; chương trình là kế hoạch cụ thể các việc cần làm, xếp theo trình tự. Thường có chủ trương trước, rồi mới lập chương trình để thực hiện.
