“Cô bé giận dỗi không chịu ăn cơm”, “giận dỗi người yêu”… Chữ “giận dỗi” rất hay gặp trong truyện, tin nhắn và những câu chuyện gia đình. Nhưng vì tiếng đầu “giận” viết GI, nhiều người tiện tay viết luôn “giận giỗi”. Ở nhiều vùng, “d” và “gi” lại đọc như nhau nên lỗi càng dễ xảy ra. Đây là lỗi thường gặp trong nhóm phân biệt R / D / GI.
✅ Giận dỗi mới là từ đúng chính tả. ❌ Giận giỗi là viết sai.
Giận dỗi nghĩa là tỏ ra giận, hờn để người khác phải dỗ dành. VD: Cô bé giận dỗi không chịu ăn cơm.
💡 Mẹo nhớ: “dỗi” cùng chữ D với “dỗ” dành, vì hờn dỗi thì phải có người dỗ.
Bảng so sánh giận dỗi và giận giỗi
| Tiêu chí | Giận dỗi | Giận giỗi |
|---|---|---|
| Đúng chính tả | ✅ Có trong từ điển | ❌ Không có trong từ điển |
| Nghĩa | Tỏ ra giận, hờn để được dỗ dành | Không có nghĩa |
| Từ cùng chữ “dỗi” | hờn dỗi, dỗi hờn, dỗi ăn | — |
| Từ gần nghĩa | hờn, làm nũng | — |
“Giận dỗi” nghĩa là gì?
Giận dỗi là động từ, nghĩa là tỏ ra giận, hờn bằng thái độ như im lặng, không chịu ăn, không nói chuyện, thường để người kia chú ý và dỗ dành mình. Khác với cơn giận thật sự, giận dỗi thường nhẹ nhàng, mang chút làm nũng, hay gặp ở trẻ nhỏ hoặc giữa những người thân thiết. Người giận dỗi thường không nói thẳng mình buồn vì điều gì, mà để người kia tự đoán và tìm cách làm lành.
Từ này ghép từ “giận” (bực tức, không hài lòng) và “dỗi” (tỏ ra hờn, không chịu làm gì để người khác phải chiều). Các cụm từ thường gặp: giận dỗi vu vơ, giận dỗi người yêu, hờn dỗi, dỗi ăn, dỗi không nói chuyện.
Ví dụ:
- Cô bé giận dỗi không chịu ăn cơm.
- Chỉ vì về muộn mười phút, cậu ấy giận dỗi cả buổi tối.
- Mẹ phải dỗ dành mãi, em mới thôi giận dỗi.
Vì sao “giận giỗi” là sai?
Tiếng Việt không có chữ “giỗi”. Chữ gần nhất là giỗ (ngày giỗ, đám giỗ), nhưng đó là việc cúng người đã mất, không liên quan đến chuyện hờn dỗi. Vì vậy “giận giỗi” là viết sai; từ đúng là giận dỗi.
Lỗi này hay xảy ra vì người viết tưởng “giận dỗi” là từ láy và cho tiếng sau cùng chữ GI với tiếng đầu. Thực ra đây là hai tiếng có nghĩa riêng ghép lại. Cũng cần phân biệt với “giận dữ”: giận dữ là cơn giận dữ dội, còn giận dỗi là hờn nhẹ, mong được chiều.
Một cách tự kiểm tra đơn giản là thay bằng “hờn dỗi”. Câu “cô bé hờn dỗi không chịu ăn” vẫn đúng ý, và “hờn dỗi” thì ai cũng quen viết D. Vậy “giận dỗi” cũng viết D.
Mẹo phân biệt giận dỗi và giận giỗi dễ nhớ
Mẹo 1 – Dỗi đi với dỗ: người dỗi thì người kia phải dỗ. Hai chữ “dỗi” và “dỗ” như một cặp, cùng viết D.
Mẹo 2 – Hờn dỗi cũng là D: “hờn dỗi”, “dỗi ăn”, “dỗi hờn” đều cùng chữ “dỗi”. Không có tiếng “giỗi” nào trong tiếng Việt.
Mẹo 3 – Giỗ là chuyện cúng bái: chữ GI-Ỗ chỉ có trong ngày giỗ, đám giỗ. Hờn dỗi chẳng liên quan gì đến việc cúng giỗ.
Những câu hay viết sai
| ❌ Viết sai | ✅ Viết đúng | Vì sao |
|---|---|---|
| Con bé giận giỗi bỏ vào phòng | Con bé giận dỗi bỏ vào phòng | “Dỗi” viết D như “dỗ” |
| Đừng giận giỗi vô cớ nữa | Đừng giận dỗi vô cớ nữa | Không có chữ “giỗi” |
| Nó hờn giỗi cả ngày | Nó hờn dỗi cả ngày | “Hờn dỗi” cũng viết D |
| Mẹ phải giỗ dành mãi | Mẹ phải dỗ dành mãi | “Dỗ dành” viết D, “giỗ” là ngày cúng |
Bài tập: Điền “d” hay “gi”
- Em bé giận ___ỗi không chịu ngủ.
- Chủ nhật này nhà ông nội có đám ___ỗ.
- Chị ___ỗ dành mãi em mới nín.
- Cô ấy hay hờn ___ỗi vu vơ.
- Hôm ___ỗ bà, thằng bé ___ỗi vì không được ngồi cạnh anh họ.
Xem đáp án
- d: “giận dỗi” là hờn để được dỗ.
- gi: ngày cúng người đã mất là “đám giỗ”.
- d: “dỗ dành” là nói ngọt cho người khác nguôi.
- d: “hờn dỗi” cùng chữ với giận dỗi.
- gi, d: ngày cúng là “giỗ”, còn hờn là “dỗi” – nghe giống nhau nhưng khác hẳn chữ.
Câu hỏi thường gặp
Giận dỗi hay giận giỗi?
Viết đúng là giận dỗi. Tiếng Việt không có chữ “giỗi”; “dỗi” viết D như “dỗ dành”.
Hờn dỗi hay hờn giỗi?
Viết đúng là hờn dỗi: tỏ ra giận nhẹ, buồn bực để được người khác quan tâm.
Giận dỗi và giận dữ khác nhau thế nào?
Giận dỗi là hờn nhẹ, có chút làm nũng, mong được dỗ dành; giận dữ là cơn giận dữ dội, nổi nóng. Một bên viết “dỗi”, một bên viết “dữ”, cả hai đều D.
Dỗ dành hay giỗ dành?
Viết đúng là dỗ dành: nói ngọt, chiều chuộng để người khác nguôi giận hoặc nín khóc.
