“Cảm ơn bạn đã chia sẽ”, “mình xin chia sẽ bài viết”… là những câu bạn gặp hằng ngày trên mạng xã hội. Lỗi này xuất phát từ việc ở nhiều địa phương, dấu hỏi và dấu ngã được đọc giống nhau. Thêm vào đó, chữ “sẽ” (dấu ngã) xuất hiện rất thường xuyên nên tay quen gõ ngã. Đây là lỗi điển hình trong nhóm phân biệt dấu hỏi / dấu ngã.
✅ Chia sẻ (dấu hỏi) mới là từ đúng chính tả. ❌ Chia sẽ (dấu ngã) là viết sai.
Chia sẻ nghĩa là cùng chia với nhau để cùng hưởng hoặc cùng gánh. VD: Cảm ơn bạn đã chia sẻ kinh nghiệm.
💡 Mẹo nhớ: đảo được thành “sẻ chia”, đi được với “san sẻ” thì dùng dấu hỏi. Còn “sẽ” (dấu ngã) chỉ dùng để nói việc sắp xảy ra: sẽ đi, sẽ làm.
Bảng so sánh “sẻ” và “sẽ”
| Tiêu chí | Sẻ (dấu hỏi) | Sẽ (dấu ngã) |
|---|---|---|
| Nghĩa | Chia ra, san ra cho nhau | Chỉ việc sắp xảy ra, trong tương lai |
| Từ loại | Động từ | Phó từ, đứng trước động từ |
| Từ thường gặp | chia sẻ, san sẻ, sẻ chia | sẽ đi, sẽ làm, rồi sẽ |
| Viết đúng ✅ | Chia sẻ niềm vui | Mai tôi sẽ gọi lại |
| Hay viết sai ❌ | Chia sẽ, san sẽ | Sẻ đi, sẻ làm |
“Chia sẻ” nghĩa là gì?
Chia sẻ là động từ, nghĩa là cùng chia với nhau để cùng hưởng (niềm vui, kinh nghiệm, của cải) hoặc cùng chịu (khó khăn, nỗi buồn). Trên mạng xã hội, “chia sẻ” còn có nghĩa là đăng lại hay gửi một nội dung cho người khác xem, như nút “Chia sẻ” dưới mỗi bài đăng.
Các cụm từ thường gặp: chia sẻ kinh nghiệm, chia sẻ khó khăn, chia sẻ bài viết, sự chia sẻ, lượt chia sẻ.
Ví dụ:
- Cô giáo chia sẻ bí quyết học từ vựng cho cả lớp.
- Hàng xóm chia sẻ khó khăn với gia đình bị lũ lụt.
- Bài viết đã có hơn một nghìn lượt chia sẻ.
Vì sao “chia sẽ” là sai?
Sẽ (dấu ngã) là phó từ, đứng trước động từ để chỉ việc sẽ xảy ra trong tương lai: “Tôi sẽ đến”, “Trời sẽ mưa”. Chữ này không mang nghĩa “chia”, nên ghép thành “chia sẽ” thì không có nghĩa.
Ngoài nghĩa trong “chia sẻ”, “sẻ” (dấu hỏi) còn là tên một loài chim nhỏ: chim sẻ.
Mẹo phân biệt chia sẻ và chia sẽ
Mẹo 1 – Đảo từ: “chia sẻ” đảo thành “sẻ chia” vẫn đúng nghĩa, và còn có “san sẻ”. Chữ nào đi cùng “chia”, “san” thì là dấu hỏi.
Mẹo 2 – Thử thay bằng “sắp”: nếu thay bằng “sắp” mà câu vẫn hợp lý (“Tôi sẽ đi” → “Tôi sắp đi”) thì đó là “sẽ” dấu ngã. “Chia sắp” vô nghĩa, nên không thể viết “chia sẽ”.
Mẹo 3 – Chim sẻ chia mồi: hình dung đàn chim sẻ chia nhau hạt thóc. Chim sẻ và chia sẻ đều mang dấu hỏi.
Những câu hay viết sai
| ❌ Viết sai | ✅ Viết đúng | Vì sao |
|---|---|---|
| Cảm ơn bạn đã chia sẽ | Cảm ơn bạn đã chia sẻ | “Sẻ” là chia ra cho nhau |
| Mình xin chia sẽ kinh nghiệm | Mình xin chia sẻ kinh nghiệm | Cùng nghĩa “chia cho nhau” |
| Hãy biết san sẽ với người khó khăn | Hãy biết san sẻ với người khó khăn | “San sẻ” cùng chữ “sẻ” |
| Ngày mai mình sẻ gọi lại | Ngày mai mình sẽ gọi lại | Việc sắp làm thì dùng dấu ngã |
Bài tập: Điền “sẻ” hay “sẽ”
- Cảm ơn mọi người đã chia ___ bài viết.
- Tuần sau tôi ___ nộp báo cáo.
- Anh em trong nhà phải biết san ___ với nhau.
- Đàn chim ___ đậu kín trên dây điện.
- Nếu được chia ___ khó khăn, mọi việc ___ nhẹ nhàng hơn.
Xem đáp án
- sẻ: “chia sẻ” bài viết.
- sẽ: việc sắp làm trong tương lai.
- sẻ: “san sẻ” là chia cho nhau.
- sẻ: tên loài chim.
- sẻ, sẽ: “chia sẻ” khó khăn; mọi việc “sẽ” (sắp) nhẹ nhàng hơn.
Câu hỏi thường gặp
Chia sẻ hay chia xẻ?
Viết đúng là chia sẻ (chữ s). “Xẻ” (chữ x) nghĩa là cắt, bổ dọc ra, như xẻ gỗ, mổ xẻ, không liên quan đến việc chia cho nhau.
Sẻ chia hay sẽ chia?
Tuỳ nghĩa. Sẻ chia là chia sẻ cho nhau (“sẻ chia ngọt bùi”). Sẽ chia là sắp chia, việc chưa xảy ra (“Lát nữa mẹ sẽ chia bánh”).
Lượt chia sẻ hay lượt chia sẽ?
Viết đúng là lượt chia sẻ, vì đây vẫn là từ “chia sẻ” với nghĩa đăng lại, gửi cho người khác xem.
