Tri thức hay trí thức?

“Sách là kho tàng trí thức” hay “kho tàng tri thức”? “Giới tri thức” hay “giới trí thức”? Hai từ chỉ khác nhau một dấu sắc, đọc nhanh nghe gần giống nhau, nên rất hay bị dùng lẫn trong bài văn, bài báo. Đây là cặp từ thuộc nhóm từ Hán Việt và từ dễ dùng sai nghĩa.

Bảng so sánh tri thức và trí thức

Tiêu chí	Tri thức (知識)	Trí thức
Nghĩa	Những hiểu biết, kiến thức	Người làm việc bằng trí óc, có học vấn
Chỉ cái gì?	Một thứ để học, tích luỹ	Một người, một tầng lớp
Cụm từ hay gặp	kho tàng tri thức, tiếp thu tri thức, kinh tế tri thức	người trí thức, giới trí thức, trí thức trẻ
Viết đúng ✅	Trau dồi tri thức mỗi ngày	Ông là một nhà trí thức yêu nước
Hay viết sai ❌	Kho tàng trí thức của nhân loại	Đội ngũ tri thức của đất nước

“Tri thức” nghĩa là gì?

Tri thức là danh từ, chỉ những hiểu biết mà con người có được qua học tập, nghiên cứu, trải nghiệm, thường có hệ thống. Nói gọn, tri thức là “cái mình biết”. Đây là từ Hán Việt gồm hai chữ:

• Tri (知): biết, như trong tri âm, vô tri, tri giác.
• Thức (識): hiểu biết, nhận ra, như trong kiến thức, nhận thức, ý thức.

Ghép lại, “tri thức” là sự hiểu biết.

Các cụm từ thường gặp: kho tàng tri thức, tri thức nhân loại, tiếp thu tri thức, truyền đạt tri thức, trau dồi tri thức, kinh tế tri thức.

Ví dụ:

• Sách là kho tàng tri thức.
• Thầy cô truyền đạt tri thức cho học sinh.
• Đọc mỗi ngày giúp em mở rộng tri thức về thế giới.

“Trí thức” nghĩa là gì?

Trí thức là danh từ, chỉ người chuyên làm việc bằng trí óc và có trình độ học vấn, chuyên môn cao, như nhà khoa học, giáo viên, bác sĩ, nhà văn. Từ này cũng dùng để chỉ cả một tầng lớp trong xã hội. Chữ khác nằm ở chữ đầu:

• Trí (智): trí tuệ, trí óc, như trong trí nhớ, mưu trí, trí khôn.
• Thức: hiểu biết, như trong “tri thức”.

Ghép lại, “trí thức” gắn với người dùng trí óc để làm việc.

Các cụm từ thường gặp:

• người trí thức, nhà trí thức: một người cụ thể
• giới trí thức, tầng lớp trí thức, đội ngũ trí thức: cả một nhóm người
• gia đình trí thức: gia đình có học vấn, làm nghề trí óc

Ví dụ:

• Tầng lớp trí thức đóng góp lớn cho xã hội.
• Hội thảo quy tụ nhiều trí thức trẻ trong và ngoài nước.
• Anh lớn lên trong một gia đình trí thức.

Mẹo phân biệt tri thức và trí thức dễ nhớ

Những câu hay viết sai

❌ Viết sai	✅ Viết đúng	Vì sao
Sách là kho tàng trí thức	Sách là kho tàng tri thức	Hiểu biết là “tri thức”
Đội ngũ tri thức của đất nước	Đội ngũ trí thức của đất nước	Chỉ người là “trí thức”
Không ngừng trau dồi trí thức	Không ngừng trau dồi tri thức	Trau dồi hiểu biết
Phát triển nền kinh tế trí thức	Phát triển nền kinh tế tri thức	Kinh tế dựa vào hiểu biết

Bài tập: Điền “tri thức” hay “trí thức”

1. Thư viện là nơi lưu giữ ___ của nhân loại.
2. Ông nội tôi là một ___ yêu nước.
3. Đọc báo mỗi ngày giúp em mở rộng ___.
4. Hội nghị quy tụ đông đảo giới ___ trẻ.
5. Một người ___ chân chính luôn khiêm tốn và không ngừng trau dồi ___.

Xem đáp án

1. tri thức: những hiểu biết của nhân loại.
2. trí thức: chỉ một người có học vấn.
3. tri thức: thay được bằng “kiến thức”.
4. trí thức: chỉ một nhóm người.
5. trí thức, tri thức: “người trí thức” là người có học, còn thứ cần trau dồi là “tri thức”. Câu này dễ lừa vì hai từ đứng gần nhau trong một câu.

Câu hỏi thường gặp

Tri thức hay trí thức?

Cả hai đều đúng nhưng khác nghĩa. Tri thức là những hiểu biết, kiến thức; trí thức là người làm việc bằng trí óc, có học vấn cao.

Kinh tế tri thức hay kinh tế trí thức?

Viết đúng là kinh tế tri thức: nền kinh tế mà hiểu biết, công nghệ, sáng tạo đóng vai trò chính.

Người trí thức là gì?

Người trí thức là người chuyên làm việc bằng trí óc và có trình độ học vấn, chuyên môn cao, như nhà khoa học, giáo viên, bác sĩ.

Trau dồi tri thức hay trau dồi trí thức?

Viết đúng là trau dồi tri thức: làm cho hiểu biết của mình ngày càng nhiều hơn, sâu hơn.