Sững sờ hay sửng sờ?

“Nghe tin, cả nhà sững sờ”, “cô ấy đứng sững sờ giữa phòng”… Đây là từ hay gặp khi kể về một tin bất ngờ hay một cảnh tượng gây xúc động. Cái khó là tiếng Việt còn có “sửng sốt” với dấu hỏi, nên người viết rất dễ lẫn thành “sửng sờ”. Đây là lỗi thường gặp trong nhóm phân biệt dấu hỏi / dấu ngã.

Bảng so sánh sững sờ và sửng sốt

Tiêu chí	Sững sờ	Sửng sốt
Nghĩa	Lặng người đi vì bất ngờ, xúc động	Rất ngạc nhiên, giật mình vì điều không ngờ
Dấu tiếng đầu	Dấu ngã (sững)	Dấu hỏi (sửng)
Vì sao	Đi với “sờ” dấu huyền – nhóm trầm	Đi với “sốt” dấu sắc – nhóm bổng
Viết đúng ✅	Đứng sững sờ giữa phòng	Sửng sốt trước kết quả
Hay viết sai ❌	Cả nhà sửng sờ	Mọi người sững sốt

“Sững sờ” nghĩa là gì?

Sững sờ là tính từ, tả trạng thái lặng người đi, đứng im, nói không nên lời vì gặp chuyện quá bất ngờ hay quá xúc động. Từ này được tạo từ chữ “sững” (đứng lặng người, như “sững người”, “đứng sững lại”).

Sững sờ thường đến cùng những tin lớn, cả vui lẫn buồn. Sau giây phút sững sờ, người ta mới dần bình tĩnh lại để hiểu chuyện gì đã xảy ra. Các cụm từ thường gặp: sững sờ trước, sững sờ khi, đứng sững sờ, sự sững sờ. Ví dụ:

• Nghe tin, cả nhà sững sờ không nói nên lời.
• Cô ấy đứng sững sờ trước món quà bất ngờ.
• Khán giả sững sờ khi thủ môn cản được quả phạt đền.

Trong tin tức, “sững sờ” hay xuất hiện ở những sự kiện gây chấn động, như “người hâm mộ sững sờ trước tin ca sĩ giải nghệ”. Từ này tả khoảnh khắc người ta chưa kịp phản ứng, đầu óc như dừng lại.

Vì sao “sửng sờ” là sai?

Luật trầm bổng của từ láy cho biết: huyền – ngã – nặng đi với nhau; ngang – sắc – hỏi đi với nhau. Trong “sững sờ”, tiếng “sờ” mang dấu huyền, nên tiếng đi cùng phải mang dấu ngã: sững sờ. Viết “sửng sờ” là ghép dấu hỏi với dấu huyền, trái luật.

Lỗi này phần lớn do nhớ lẫn với sửng sốt. Hai từ gần nghĩa, cùng mở đầu bằng “s…ng”, nhưng “sửng sốt” đi với “sốt” dấu sắc (nhóm bổng) nên mang dấu hỏi. Áp dụng đúng luật là phân biệt được ngay: sờ (huyền) → sững (ngã); sốt (sắc) → sửng (hỏi). Cũng giống “ngỡ ngàng”, “sững sờ” là ngã đi với huyền.

Mẹo phân biệt sững sờ và sửng sờ dễ nhớ

Những câu hay viết sai

❌ Viết sai	✅ Viết đúng	Vì sao
Nghe tin, cả nhà sửng sờ	Nghe tin, cả nhà sững sờ	Huyền đi với ngã
Mọi người sững sốt trước kết quả	Mọi người sửng sốt trước kết quả	Sắc đi với hỏi
Anh ấy đứng sửng lại	Anh ấy đứng sững lại	“Đứng sững” dấu ngã
Cô bé sửng người vì sợ	Cô bé sững người vì sợ	Lặng người là “sững”

Bài tập: Điền “sững” hay “sửng”

1. Nghe tin, cả nhà ___ sờ.
2. Mọi người ___ sốt trước kết quả bất ngờ.
3. Anh ___ người khi thấy cô ấy bước vào.
4. Chiếc xe dừng ___ lại giữa đường.
5. Cả lớp ___ sốt, còn cô giáo thì ___ sờ không nói nên lời.

Xem đáp án

1. sững: “sờ” huyền đi với ngã.
2. sửng: “sốt” sắc đi với hỏi.
3. sững: “sững người” là lặng người đi.
4. sững: “dừng sững” là dừng đột ngột, đứng im.
5. sửng, sững: “sửng sốt” (hỏi) đi với “sốt”, còn “sững sờ” (ngã) đi với “sờ”.

Câu hỏi thường gặp

Sững sờ hay sửng sờ?

Viết đúng là sững sờ, dấu ngã. “Sờ” dấu huyền nên tiếng đi cùng mang dấu ngã.

Sửng sốt hay sững sốt?

Viết đúng là sửng sốt, dấu hỏi. “Sốt” dấu sắc nên tiếng đi cùng mang dấu hỏi.

Sững sờ và sửng sốt khác nhau thế nào?

Hai từ gần nghĩa. Sửng sốt nhấn vào sự giật mình, ngạc nhiên; sững sờ nhấn vào trạng thái lặng người, đứng im sau cú sốc.

Sững người hay sửng người?

Viết đúng là sững người, dấu ngã: đứng lặng người đi vì bất ngờ.