Quây quần hay quay quần?

“Cả nhà quây quần bên mâm cơm”, “con cháu quây quần ngày Tết”… là hình ảnh ấm áp quen thuộc trong văn chương và đời sống. Thế nhưng nhiều người lại viết thành “quay quần”, vì vần -ây và -ay đọc gần nhau, mà chữ “quay” lại quen tay hơn hẳn. Đây là lỗi thường gặp trong nhóm vần khó và nguyên âm dễ nhầm.

Bảng so sánh “quây” và “quay”

Tiêu chí	Quây (vần -ây)	Quay (vần -ay)
Nghĩa	Làm thành vòng bao quanh; tụ lại thành vòng	Xoay tròn; đổi hướng; ghi hình
Từ thường gặp	quây quần, quây quanh, quây rào	quay đầu, quay lại, quay phim, quay cuồng
Ghép với “quần”	✅ quây quần	❌ quay quần
Viết đúng ✅	Cả nhà quây quần bên mâm cơm	Quay đầu xe lại
Hay viết sai ❌	Ngồi quay quần bên bếp lửa	Quây phim đám cưới

“Quây quần” nghĩa là gì?

Quây quần là động từ, nghĩa là tụ họp lại gần nhau, thường ngồi thành vòng, trong không khí thân mật, đầm ấm. Từ này hay gắn với gia đình, bạn bè và những dịp sum họp.

Chữ “quây” nghĩa là làm thành một vòng bao quanh: quây rào quanh vườn, ngồi quây quanh bếp lửa. “Quây quần” giữ đúng hình ảnh ấy: mọi người ngồi thành vòng tròn, quây lấy nhau. Các cụm từ thường gặp: quây quần bên mâm cơm, quây quần bên bếp lửa, quây quần đông đủ. Ví dụ:

• Cả nhà quây quần bên mâm cơm tối.
• Đêm giao thừa, cả họ quây quần bên nồi bánh chưng.
• Lũ trẻ ngồi quây quần nghe bà kể chuyện cổ tích.

“Quây quần” luôn gợi sự ấm áp, gắn bó. Khi cả nhà quây quần, đến chú chó nhỏ cũng ngoe nguẩy đuôi chạy quanh, như muốn được góp mặt. Ngày nay, khi mỗi người một nơi, những bữa cơm quây quần càng trở nên đáng trân trọng.

Vì sao “quay quần” là sai?

Quay (vần -ay) là từ có thật nhưng nghĩa khác: xoay tròn quanh một trục (bánh xe quay), đổi hướng (quay đầu, quay lại), ghi hình (quay phim). Chữ này không có nghĩa tụ họp, nên “quay quần” là viết sai. Từ điển chỉ ghi quây quần.

Lỗi này rất dễ mắc vì vần -ây và -ay đọc gần nhau, mà “quay” lại là chữ quen hơn hẳn. Hình ảnh mọi người ngồi thành vòng tròn cũng dễ khiến người viết nghĩ tới “quay vòng”. Hãy nhớ: “quay” là chuyển động xoay, còn “quây” là đứng yên thành một vòng bao quanh.

Nếu còn loay hoay giữa hai chữ, hãy thử thay bằng “vây”: “ngồi vây quanh bếp lửa” vẫn đúng nghĩa, nên phải viết “quây”.

Mẹo phân biệt quây quần và quay quần dễ nhớ

Những câu hay viết sai

❌ Viết sai	✅ Viết đúng	Vì sao
Cả nhà quay quần bên mâm cơm	Cả nhà quây quần bên mâm cơm	Tụ họp thành vòng là “quây”
Lũ trẻ ngồi quay quần bên bà	Lũ trẻ ngồi quây quần bên bà	Không có từ “quay quần”
Ngày Tết, con cháu quay quần đông đủ	Ngày Tết, con cháu quây quần đông đủ	“Quây” cùng vần với “vây”
Cả đoàn quây phim suốt đêm	Cả đoàn quay phim suốt đêm	Ghi hình là “quay”

Bài tập: Điền “quây” hay “quay”

1. Tối nào cả nhà cũng ___ quần bên mâm cơm.
2. Chiếc chong chóng ___ tít trong gió.
3. Người dân ___ rào quanh vườn rau.
4. Đi được nửa đường, anh ___ lại lấy ví.
5. Cả lớp ___ quần bên thầy để ___ một đoạn phim chia tay.

Xem đáp án

1. quây: quây quần là tụ họp thân mật.
2. quay: chong chóng xoay tròn.
3. quây: làm thành vòng bao quanh.
4. quay: quay lại là đổi hướng.
5. quây, quay: tụ họp là “quây quần”, ghi hình là “quay phim” – câu dễ lừa vì hai chữ chỉ khác nhau một dấu mũ.

Câu hỏi thường gặp

Quây quần hay quay quần?

Viết đúng là quây quần, vần -ây. “Quay quần” là lỗi chính tả.

Quây quần là gì?

Quây quần là tụ tập lại gần nhau trong không khí thân mật, đầm ấm, như “cả nhà quây quần bên bếp lửa”.

Quây quần đồng nghĩa với từ nào?

Gần nghĩa với quây quần có sum vầy, sum họp, tụ họp.

Quây rào hay quay rào?

Viết đúng là quây rào, vần -ây: dựng rào thành vòng bao quanh một khu vực.