“Hãy dữ dìn sức khoẻ”, “dữ dìn bản sắc dân tộc”… Lỗi này sai cả hai tiếng, thường gặp ở những vùng đọc D và GI như nhau. Người viết ghi lại đúng như mình nói, mà “dữ” (hung dữ) lại là chữ quen, nên khó tự phát hiện. Đây là lỗi điển hình trong nhóm phân biệt R / D / GI.
✅ Giữ gìn mới là từ đúng chính tả. ❌ Dữ dìn là viết sai.
Giữ gìn nghĩa là bảo quản, chăm lo cho khỏi hư hỏng, mất mát. VD: Hãy giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt.
💡 Mẹo nhớ: giữ gìn có hai tiếng cùng âm GI. Còn “dữ” là hung dữ, mà giữ gìn đâu cần dữ!
Bảng so sánh giữ gìn và dữ dìn
| Tiêu chí | Giữ gìn | Dữ dìn |
|---|---|---|
| Đúng chính tả | ✅ Đúng | ❌ Sai |
| Nghĩa | Bảo quản, chăm lo cho khỏi hư hỏng, mất mát | Không có nghĩa |
| Âm đầu | GI – GI | D – D |
| Đảo trật tự | ✅ gìn giữ (cùng nghĩa) | — |
| Viết đúng ✅ | Giữ gìn sức khoẻ | — |
“Giữ gìn” nghĩa là gì?
Giữ gìn là động từ, nghĩa là bảo quản, chăm lo, trông nom để một thứ không bị hư hỏng, mất mát hay suy giảm. Thứ được giữ gìn có thể là đồ vật (giữ gìn sách vở), sức khoẻ, danh dự, truyền thống, bản sắc, môi trường.
Hai tiếng có cùng âm đầu GI và có thể đảo thành gìn giữ mà nghĩa không đổi, như “gìn giữ hoà bình”, “gìn giữ bản sắc”. Tiếng giữ là cầm lấy, không để mất; tiếng gìn chỉ đi cùng “giữ” trong cặp từ này.
Các cụm từ thường gặp: giữ gìn sức khoẻ, giữ gìn vệ sinh, giữ gìn sách vở, giữ gìn bản sắc dân tộc, giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt.
Ví dụ:
- Hãy giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt.
- Mỗi người cần giữ gìn vệ sinh nơi công cộng.
- Cuốn sách cũ được ông giữ gìn cẩn thận suốt mấy chục năm.
Vì sao “dữ dìn” là sai?
Dữ nghĩa là hung tợn, dễ gây hại (chó dữ, hung dữ) hoặc mạnh mẽ, ghê gớm (dữ dội); “dữ” còn có trong dữ liệu, dữ kiện. Còn “dìn” không phải là tiếng có nghĩa. Ghép lại, “dữ dìn” không có nghĩa.
Lỗi này xuất hiện do người viết ghi theo cách phát âm địa phương, đổi cả hai âm GI thành D. Cách sửa đơn giản: nhớ rằng giữ (giữ lại, giữ bí mật) luôn viết GI, và vì “gìn” đi đôi với “giữ”, nó cũng viết GI.
Mẹo phân biệt giữ gìn và dữ dìn dễ nhớ
Mẹo 1 – Hai tiếng cùng GI: giữ gìn có hai tiếng cùng âm GI. Đảo thành “gìn giữ” vẫn đúng và vẫn là GI – GI.
Mẹo 2 – Giữ gìn đâu cần dữ: “dữ” là hung dữ, dữ dội. Chăm lo, bảo quản một thứ thì cần nhẹ nhàng, nên không dùng “dữ”.
Mẹo 3 – Họ hàng chữ “giữ”: giữ lại, giữ chỗ, giữ lời, lưu giữ đều viết GI. Giữ gìn là giữ cho thật kỹ.
Những câu hay viết sai
| ❌ Viết sai | ✅ Viết đúng | Vì sao |
|---|---|---|
| Hãy dữ dìn sức khoẻ | Hãy giữ gìn sức khoẻ | Hai tiếng đều GI |
| Dữ gìn bản sắc dân tộc | Giữ gìn bản sắc dân tộc | “Giữ” là bảo quản |
| Chung tay gìn dữ hoà bình | Chung tay gìn giữ hoà bình | Đảo lại vẫn GI – GI |
| Con chó này giữ lắm | Con chó này dữ lắm | Hung tợn là “dữ” |
Bài tập: Điền “giữ” hay “dữ”
- Các em cần ___ gìn sách giáo khoa sạch đẹp.
- Nhà bên có con chó rất ___.
- Cơn bão ___ dội quét qua vùng ven biển.
- Anh ấy luôn ___ lời hứa với bạn bè.
- Muốn ___ gìn sức khoẻ, đừng để những cơn giận ___ dội làm hại mình.
Xem đáp án
- giữ: “giữ gìn” là bảo quản.
- dữ: hung tợn.
- dữ: “dữ dội” là mạnh mẽ, ghê gớm.
- giữ: “giữ lời” là làm đúng điều đã hứa.
- giữ, dữ: “giữ gìn sức khoẻ” là chăm lo, còn cơn giận “dữ dội” là rất mạnh. Câu này dễ lừa vì hai chữ đọc như nhau.
Câu hỏi thường gặp
Giữ gìn hay dữ dìn?
Viết đúng là giữ gìn: bảo quản, chăm lo cho khỏi hư hỏng, mất mát.
Giữ gìn hay gìn giữ?
Cả hai đều đúng và cùng nghĩa. Gìn giữ là “giữ gìn” đảo trật tự, hay dùng trong cụm “gìn giữ hoà bình”.
Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt là gì?
Là dùng tiếng Việt đúng chính tả, đúng ngữ pháp, đúng nghĩa, không lạm dụng từ nước ngoài khi tiếng Việt đã có từ tương ứng. Viết đúng “giữ gìn” cũng là một cách giữ gìn tiếng Việt.
